Doorgaan naar artikel

Jumbo zet inkoopmarkt op zijn kop

Jumbo inkoop premium

Foto: Edeka/Axel Griesch

Staat de afzet aan het begin van een nieuwe fusiegolf nu Jumbo en Edeka samen groente en fruit gaan inkopen? Andere supermarkten zullen haast wel moeten volgen. Deze nieuwe ontwikkeling aan inkoopkant wordt als bedreiging gezien. Wat betekent het voor de beloning aan telers voor verduurzaming of vergoeding van kostenstijging? Toch zijn er ook kansen, stellen partijen in de keten.

Telers zullen bij de slogan van Jumbo een dubbel gevoel hebben. De zin En dat voor die prijs. Jumbo gaat over de prijs die de klant betaalt, maar eigenlijk ook over de inkoopprijs. Die winkelprijs gaat namelijk omlaag als inkoop goedkoper wordt. Dat wil Jumbo nu bereiken door samen met andere supermarkten als Edeka groente en fruit in te kopen. Het levert korting op door grotere volumes en extra bonussen van leveranciers. Het is een compleet nieuwe stap dat Nederlands product wordt ingekocht door samenwerkende internationale supermarkten.

Everest Fresh

Jumbo stapt nu in inkooporganisatie Everest Fresh. Daar is Edeka onder meer de inkooppartner, een Duitse supermarktketen met een omzet van meer dan € 60 miljard (Jumbo: € 11 miljard). Edeka wil zelf niet toelichten hoeveel groenten en fruit via deze organisatie zal worden ingekocht. Ook is niet duidelijk wie de andere supermarkten zijn waarmee samen wordt ingekocht. In ieder geval is dat Picnic.

Jumbo liet zelf weten het hele groente- en fruitassortiment op deze wijze via Everest Fresh in te kopen voor scherpere prijzen. Dat gaat stap voor stap met eerst een klein aantal producten. Daarmee is Jumbo nog niet begonnen, zegt een woordvoerder.

Foto: Jumbo
Foto: Jumbo

Exclusieve relatie The Greenery

De effecten zijn nog niet bekend. The Greenery had een exclusieve relatie met Jumbo, waarin veel informatie werd gedeeld en werd meegedacht over assortiment. Blijft dat zo of komt er een zakelijker – op prijs en volume gerichte – relatie voor in de plaats? The Greenery gaat niet in op het nieuwe contract.

Gevolgen voor de keten

Over gevolgen voor de keten zijn Nederlandse leveranciers als FruitMasters en The Greenery wel opvallend duidelijk. Om de scheve inkoopbalans enigszins recht te trekken, is schaalvergroting nodig in de afzet. FruitMasters kijkt of het zich met Coöperatie Hoogstraten kan versterken. Ook The Greenery zoekt een versteviging van haar positie op de ‘sterk dynamische en concurrentiegevoelige AGF-markt’. De vraagkant is hard geconsolideerd, stelde de afzetorganisatie in Barendrecht. “We zijn hierbij continu in gesprek met relevante partijen om de mogelijkheden van bundeling op het gebied van daghandel en retailvraag te verkennen.”

FruitMasters is kritisch

FruitMasters is bovendien kritisch. “Retail houdt vast aan pricing, maar legt beschikbaarheid en andere risico’s bij andere ketenpartijen neer”, zo zei topman Adriaan Vis recent in een interview in Groenten & Fruit. Kostenstijgingen bij telers worden niet voldoende gecompenseerd. “Telers ervaren onvoldoende rendement. En let op: de komende jaren wordt beschikbaarheid echt een belangrijk topic.”

Deze discussie loopt ook in andere Europese landen. Zo moet de Britse overheid retail dwingen tot langjarige contracten met telers waarbij kostenstijgingen vergoed worden. Dat stelde de Britse telersorganisatie British Apples & Pears recent op een hoorzitting met Britse parlementsleden over eerlijke handelspraktijken. Zeker, er is wetgeving gekomen die misbruik van marktmacht moet voorkomen, maar die gaat nog steeds niet over een eerlijke prijs.

ACM moet dit onderzoeken

Hoe wordt in Nederland gedacht over de inkoopbundeling door Jumbo en Edeka? Broccoliteler Peter Verschuren is bezorgd. “De consumenten- en milieuorganisaties zouden hierop moeten aanslaan. Dit staat verduurzaming in de weg en gaat alleen over prijs. Dit zou de ACM moeten verbieden.”

Foodwatch

De stap van Jumbo is vers. Zo vers dat consumentenorganisatie Foodwatch hier nog niet naar gekeken heeft. “Het is wel een ‘beangstigend’ gegeven, maar nog te vroeg om definitief te beoordelen, of te veroordelen. Het kan de marktmacht van de supermarkten inderdaad verder vergroten, wat een slechte ontwikkeling zou kunnen zijn”, stelt de organisatie.

ACM

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) laat weten dat ze alleen inkoopbundeling toetst wanneer er een fusie plaatsvindt. Deze inkoopsamenwerking staat de supermarkten dus vrij. ACM heeft geen zicht op deze bewegingen van marktpartijen en ook niet op wat dat betekent voor de positie van telers. Waar ACM wel toezicht op houdt, zijn zaken als betalingstermijn en onredelijke wijziging van afspraken. Bij signalen van dergelijke misstanden komt er wel een onderzoek. Toch gaat iedereen, die Groenten & Fruit sprak voor dit verhaal, ervan uit dat ACM deze inkoopontwikkeling in de gaten houdt.

Bijvoorbeeld zou ACM kunnen kijken wat het betekent voor mogelijke afspraken over beloning voor verduurzaming. Het zou kunnen dat door de inkoopmacht de prijzen scherper worden. Wordt de beloning voor verduurzaming niet een sigaar uit eigen doos, zoals Verschuren stelt? Richard Schouten, directeur Public Affairs van GroentenFruit Huis wil daarop niet te veel vooruitlopen: “In principe staan deze twee zaken los van elkaar. De beloning voor verduurzaming moet wat ons betreft ook los van de prijs voor het product worden gezien. Deze beloning moet apart op de factuur staan naast de inkoopprijs.”

Bekijk meer

Delen

Gerelateerde artikelen

Beheer
WP Admin