weblog

3 reacties

‘Eten wat de pot schaft’

Als we echt willen verduurzamen, kunnen we een grote slag slaan door minder derving van voedingsmiddelen.

Miljoenen tonnen aan meststoffen en gewasbeschermingsmiddelen gaan momenteel verloren aan de productie van voeding die daarna alsnog verkwist en weggegooid wordt. Complete arealen aan natuur worden omgeploegd om plaats te maken voor de productie van voedsel dat niet gegeten wordt.

30 tot 50% voedselderving

De derving van voeding wordt geschat op 30 tot 50% van de totale productie, terwijl in grote delen van de wereld mensen nog steeds honger hebben. Dat is heel tragisch.

Het inzetten op het verminderen van derving zonder iets te doen aan de productie gaat volgens mij niet helpen, want wat je dan aan de ene kant minder weggooit, komt vervolgens aan de andere kant nog eens extra op de storthoop die er al was.

Tragisch, tot 50% voedselderving en toch honger in de wereld

Minder voedsel produceren?

De voor de hand liggende oplossing lijkt dan ook ‘gewoon’ 30% minder produceren, maar zo simpel ligt dat ook weer niet. We zien dat er zelfs bij het huidige overaanbod nog steeds perioden met tekorten aan een bepaald product zijn, en dat die tekorten plaatselijk kunnen oplopen tot tekorten aan alles. En altijd zijn de meest kwetsbaren daarvan het slachtoffer.

Dat betekent dat er dus tegelijkertijd sprake is van een overschot en een tekort, in een variabel complex van oorzaak en gevolg. Deze paradox moet eerst opgelost worden, anders zijn alle initiatieven om te verduurzamen en die tegelijkertijd leiden tot minder productie een keuze tussen de natuur en iemands maaltijd.

Continu productie afstemmen op vraag

Het gaat in dit complex om een mix van distributie, inkomensongelijkheid, oogstonzekerheid en keuzevrijheid. Het is niet zozeer de productie, maar het continu afstemmen van de productie op de vraag van het moment die het probleem vormt, omdat beide onvoorspelbaar zijn. Distributie en inkomensongelijkheid zijn het meest een probleem in de minst ontwikkelde economieën en dit is voornamelijk een politieke aangelegenheid. De onzekerheid van de oogst hangt nauw samen met de onvoorspelbaarheid van het weer en heeft daarmee vooral een technische invalshoek.

Wie durft de verwende consument te vertellen dat hij vaker moet eten wat de pot schaft?

Keuzevrijheid zit tussen de oren. Zelfs voor bederfelijke producten wil de verwende consument tot sluitingstijd alle keuze. Wie durft hem te vertellen dat hij vaker moet eten wat de pot schaft?

Laatste reacties

  • Huib Rijk

    Peter, je benoemt de paradox van gelijktijdige tekorten en overschotten. Er is inderdaad veel paradoxaals in het wereldvoedselsysteem. Wat ik jaren terug hoorde: van de hongerigen heeft meer dan de helft het oudste beroep ter wereld: boer! Hoe is dat mogelijk? In de arme delen van de wereld is er sprake van overschotten net na oogsttijd. De prijzen zijn dan laag en inkopers struinen het platteland af om product te kopen. Boeren zijn in dwe regel genoodzaakt om product te verkopen omdat ze bijv geen geld hebben om een afdoende bewaarfaciliteit te bouwen. Een half seizoen later hebben ze dan vaak honger en zijn de voedselprijzen vaak hoger. Wat bijvoorbeeld al een verbetering is: mobiele telefoons zodat zij marktinformatie kunnen inwinnen. belangrijk voor onze situatie: boeren hier menen dat zij de wereld moeten voeden en wel door dat voor een lege prijs te doen. Goed bedoeld maar het effect is vaak eerder negatief dan positief.

  • P. Verschuren

    Dank voor je reactie. De reden dat de voedselprijzen in het rijke deel van de wereld niet omhoog "kunnen" zijn die inkopers die in arme werelddelen voor een habbekrats kunnen inkopen en met gesubsidieerd transport (want geen accijns op vliegtuig en schepen brandstof) het voedsel hier aanbieden bovenop het al zeer complete lokale aanbod en kan ik geen meerprijs bedingen voor mijn planetproof certificering. Daar is een politieke oplossing voor nodig. Maar het is zeer gecompliceerd want behalve inkomens ongelijkheid zijn dus ook de bewaarfaciliteiten en de infrastructuur debet aan het probleem in deze regio's zoals jij zelf ook aangeeft. Als bijvoorbeeld Frans dan zegt we gaan in de EU 25% van het areaal biologisch doen dan heeft dat een fors drukkend effect op de EU productie en dus geeft dat meer vraag op de wereldmarkt (en in beginsel dus hogere prijzen). Dan zegt een slimme Braziliaan dan brand ik nog een stuk regenwoud plat voor een avacado plantage en blijven de (biologische) appels en peren nog steeds in de koelcel liggen tot ze weer voor een te lage prijs verkocht worden. Terwijl in de favela's van Rio de mensen honger lijden. De welvaart beter verdelen in de wereld is de beste oplossing, maar dat duurt te lang. Daarom moet het hele complex aangepakt worden. Hopelijk zijn er nog heel slimme mensen die hieraan gaan werken.

  • P. Verschuren

    Protectionisme is ook niet het antwoord. Je moet mechanismen inbouwen die de handel eerlijker maken en de wereldwijde inkomensongelijkheid nivelleren. Overigens is de inkomensongelijkheid in de wereld pas sinds de industriële revolutie zo enorm groot geworden dat dit soort problemen het gevolg zijn. Een paar honderd jaar is lang, maar op de geschiedenis van de mensheid maar een oogwenk. Dit is ook allemaal een kwestie van de lange adem naar mijn idee. Wat wel snel geregeld zou moeten kunnen worden om derving te verminderen is het volgende; dagelijks wordt willens en wetens 20% teveel brood gebakken (het zal niet enkel voor brood gelden) omdat de consument tot sluitingstijd alle keuze moet hebben. Denk je eens in wat dat allemaal betekent voor de margeverdeling bijvoorbeeld. Daar moet je gewoon een wet tegen maken want het is verregaand bespottelijk. Dus gewoon eten wat de pot schaft als je favoriet al op is.

Of registreer je om te kunnen reageren.