Vollegrond

Achtergrond 8 reacties

Omslag naar weerbaar teeltsysteem nodig

Vakkennis en daarmee kennisontwikkeling worden steeds belangrijker nu de akkerbouw in een minder bedrijfszeker systeem terecht komt. Grootste oorzaken zijn het slinkende middelenpakket en het grillige weer. LTO heeft een plan.

Meer doen met minder middelen. Dat geluid blijft aanzwellen onder druk van omstandigheden, afnemers en maatschappij. Teelten komen in de knel. De noodzaak om te veranderen is aan alle kanten voelbaar. De brede weersverzekering is achtervang met haken en ogen. Beter is het om het probleem bij de kop aan te pakken en te anticiperen. De akkerbouw moet robuuster worden om zich te kunnen beschermen tegen invloeden van buitenaf. Invloeden als het krimpende gewasbeschermingsmiddelenpakket en weersextremen. Een duurzaam teeltsysteem geeft een stevige basis in de teelt. Planten die groeien in een gezonde bodem kunnen meer hebben.

Integrale aanpak

De sector robuuster maken, vereist een integrale aanpak. Daarvoor heeft LTO een uitvoeringsprogramma plantgezondheid 2030 opgesteld. Hierin wordt samen met andere partijen gezocht naar een weerbaar teeltsysteem. Sectoren geven hierin hun eigen invulling, zoals de Brancheorganisatie Akkerbouw met het Actieplan Plantgezondheid.

In het beoogde weerbare teeltsysteem hebben ziekten en plagen minder kans om toe te slaan en wordt de noodzaak om bij te sturen in de teelt tot het minimum beperkt.

Sectoren geven eigen invulling, aansluiten op LTO-plan

Het uitvoeringsprogramma plantgezondheid 2030 is een parapluplan dat LTO voor de plantaardige sectoren heeft opgesteld. De sectoren geven op eigen wijze invulling aan het plan, zoals Brancheorganisatie Akkerbouw voor de akkerbouwsector met het Actieplan Plantgezondheid.
En de bloembollensector stoomt zich op soortgelijke wijze klaar voor de toekomst met de visie Vitale Teelt 2030, aangejaagd door de KAVB.

Een deel van de speerpunten in die sectorplannen komen tegemoet aan de wens in de visie van minister Schouten van LNV om meer kringlooplandbouw te bedrijven.

Veel akkerbouwers zijn al met de omslag begonnen, maakte de BO Akkerbouw-voorzitter Dirk de Lugt onlangs duidelijk. “Gedreven door hun eigen motivaties. Met die mooie voorbeelden bouwen we verder, waarbij nieuwe ideeën en initiatieven welkom zijn, ook van andere bedrijven en organisaties die willen meewerken.” Retail en levensmiddelenindustrie tonen volgens De Lugt bereidheid mee te werken aan de omslag en de daarbij vereiste verdienmodellen.

Minder bedrijfszeker

Feitelijk is het verduurzamen, maar dat woord wekt bij menigeen een allergische reactie op. Joris Baecke, LTO-bestuurder voor Plantgezondheid en zelf ook akkerbouwer, begrijpt dat wel. “Een weerbaar teeltsysteem gaat niet vanzelf, het is in het begin niet zo bedrijfszeker als vroeger. Het is lange termijn denken. Ik onderschat het zeker niet. Het zal ons wat kosten voor we het in de vingers hebben.”

Daarom is het zo belangrijk om alle partijen hierin mee te krijgen, legt Baecke uit. Overheid, gewasbeschermingsindustrie, erfbetreders zoals als adviseurs, kennisorganisaties, maatschappelijke organisaties en ketenpartijen. “Het is een gezamenlijke actie. We moeten versneld beschikking krijgen over de middelen voor een duurzame teelt. Er moet geïnvesteerd worden in ontwikkelingen als groene gewasbescherming en moderne veredelingstechnieken. Als we er met z’n allen voor gaan, leidt dit tot teeltverbetering in de plantaardige sectoren. Ook in lastige jaren kom je met weerbare planten tot goede kwaliteit.”

€ 120 miljoen voor 5 jaar

Een subsidieaanvraag voor € 60 miljoen over 5 jaar ligt bij de politiek. Nog eens € 60 miljoen moet uit de sector zelf komen; het agrarisch bedrijfsleven. “De omslag naar een weerbaar teeltsysteem maken we niet voor de hobby, het is een must. We worden met onze neus op de feiten gedrukt”, onderstreept Baecke de noodzaak van het programma plantgezondheid. “Uiteindelijk levert het ons een verbetering van de bodemgezondheid op en dus teeltoptimalisatie. En we komen tegemoet aan de wensen van de maatschappij. Duurzaam geteeld product moet worden beloond, want tot die tijd blijven we concurreren op kostprijs.”

Krap middelenpakket

Het middelenpakket wordt erg krap, terwijl de eisen aan producten toenemen. Deels gaat dit hand in hand; als het middelen betreft die tegemoet komen aan eisen ten aanzien van residuen in producten. Maar er zitten ook teelten in de knel, weet Baecke. “Ziektebestrijding en loofdoding in de pootgoedteelt”, noemt hij als voorbeeld. “Phytophthoraresistente aardappelrassen zouden bijvoorbeeld een uitkomst zijn, maar zover zijn we nog niet.”

Uitdagingen voor bloembollensector

In de sierteelt zit de chrysantenteelt in de knel en in de fruitsector zitten telers van appels en peren met hoofdbrekens. Ook de bloembollensector staat voor uitdagingen. “Doordat er meer middelen af gaan dan bijkomen en er ook geen nieuwe werkzame stoffen in de pijplijn zitten, zijn de zorgen over plantgezondheid groot. Tegelijkertijd zal de markt altijd topkwaliteit blijven eisen. Als we zo doorgaan als nu, verdwijnen teelten die voor de Nederlandse economie belangrijk zijn.”

Lees ook: LTO geeft gas in plantgezondheid

3 sporen in uitvoeringsprogramma plantgezondheid

Gezonde planten

Gezonde leefomgeving

Gezonde markt

Laatste reacties

  • P Verschuren

    Ik hoor altijd reclame achtige beweringen dat biologisch telen zo robuust is. In een jaar als dit met dergelijke extreme droogte zou dit dan toch in de opbrengstcijfers terug te zien moeten zijn. Kan iemand daar uitsluitsel over geven en het bewijs leveren dat het niet enkel bij woorden blijft?

  • Huib Rijk

    Geachte P Verschuren, ik ben zelf biologisch akkerbouwer/tuinder. De opbrengsten van bio zijn overwegend goed. Soms zelfs hoger als bio bijv bij uien. Maar ik zit in een gebied - Flevoland - met goede beregeningsmogelijkheden. en vorig jaar weinig problemen met schimmels en onkruid. iets opvallends: ik teel zelf witte kool. lichte tripsaantasting maar niet dramatisch. nu heb ik hier ook wat kool van een proefveld met strokenteelt. niet heel praktisch, 3m kool, 3 m wortels, 3 m graan, etc. maar nul tripsaantasting. Iemand een idee hoe je dat resultaat in praktische teelt kunt behalen?

  • P Verschuren

    Hallo Huib, bedankt voor je antwoord. Dit is echter niet precies waar ik op doelde. Bio-profeten spiegelen graag voor dat je alleen maar je grond om hoeft te zetten naar biologisch en dat droogte en wateroverlast dan geen rol van betekenis meer spelen. Dat lijkt mij dan weer lariekoek en dat blijkt ook wel uit je antwoord. Maar in gebieden waar beregenen niet mogelijk was dit jaar zou je op zich wel mooi de weerbaarheid op droogte van bio grond moeten kunnen meten. Dat zou een interessant gegeven opleveren. Ik denk zelf dat het niet zozeer van al dan niet biologisch afhangt maar van een goede bodemkwaliteit die je net zo goed ook bij gangbare grond kunt hebben mits goed beheerd. Als we vooruit willen komen moeten we uit kunnen gaan van feitelijkheden en niet van verheerlijkte romantische sprookjesvertellingen door mensen die iets willen verkopen.

  • Huib Rijk

    "Bio-profeten spiegelen graag voor dat je alleen maar je grond om hoeft te zetten naar biologisch en dat droogte en wateroverlast dan geen rol van betekenis meer spelen." Is dat zo? Dat is wel een fikse veralgemenisering. Ik ken ze niet. Is er verschil in weerbaarheid tussen reguliere en biologische bodems of alleen een kwestie van goed beheer? De kansen voor goed beheer zijn bij bio net wat meer voorhanden. Wij gebruiken geen kunstmest maar organische mest, dus meer aanvoer van organische stof. Verder zijn de bouwplannen veelal ruimer (vaak 1 op 6). Overigens wel vaak intensieve bouwplannen maar teelten als aardappels en uien zijn in de regel vroeger van het land. minder struktuurschade en meer groenbemesters mogelijk. en veel van de spuitmiddelen in gangbaar hebben toch ongemerkt invloed op het bodemleven, van regenwormen tot mycorrhiza's. Ik zie dat niet direct als verdienste van bio. Meer als gevolg van in een ander systeem zitten.

  • P Verschuren

    Je insinueert hier ook weer van alles. Gangbare telers gebruiken ook organische mest, gangbare telers kunnen ook een ruim bouwplan hebben, biologische spuitmiddelen hebben ook invloed op bodemleven (koper bijvoorbeeld). Dat heeft niets met een ander systeem te maken. Gewoon een kwestie van goed beheer. Die continue misleiding die blijkbaar elke biologische teler heeft aangeleerd om zijn product te verkopen is dodelijk voor heel de sector.

  • Huib Rijk

    Excuses Verschuren, uw eerste bijdrage zag als een uitnodiging om mijn visie weer te geven.Dat heb ik naar eer en geweten gedaan. Nb mijn visie is niet de Waarheid. En die visie is net als alle andere mede ook beïnvloed door de kringen waarin men verkeert. Het staat een ieder vrij het hartgrondig oneens te zijn met mijn visie. Spijtig dat een gedachtenuitwisseling niet van de grond is gekomen. Getuige met name uw zin: "Die continue (!) misleiding die blijkbaar elke (!) biologische teler etc." Ik hoop verder oprecht dat het u goed moge gaan.

  • P Verschuren

    Zo'n visie op biologische leest geschoeid is mooi en aardig, maar waar ik oprecht grote problemen mee heb is dat ze niet feitelijk waar maakt wat ze belooft. De feiten zijn dat het niet duurzaam is, niet milieuvriendelijk, niet beter voor de biodiversiteit, niet gezonder en niet smakelijker. Ondertussen wordt biologisch wel als zodanig gepresenteerd en telkenmale als deze biologische trom geroerd wordt dan is dit niet enkel ten koste van het maatschappelijk draagvlak van de gangbare sector maar en passant ook een klap in het gezicht van iedere gangbare boer en tuinder en dit is ook de reden dat ik er niet meer op kousenvoeten omheen draai. Alle biologische telende collega's maar ook alle belangenbehartigers zouden zich er rekenschap van moeten geven dat de tweedeling bio/gangbaar funest is. Lange tijd was er onduidelijkheid hoe hier mee moest worden omgegaan en kon door de hoge aaibaarheidsfactor geen kritiek worden geleverd. Ondertussen is de publieke opinie dermate irreëel doorgedraaid op basis van deze visie die gekaapt is door NGO's dat de overheid beleidskeuzes maakt die niks van doen hebben met duurzaamheid maar daar haaks op staan. Ik vind dat het vasthouden aan een visie die niet op feiten maar op een fata morgana berust uitermate schadelijk is en dat deze marketingtechnisch commercieel succesvol is geen reden mag zijn om eraan vast te houden.

  • Huib Rijk

    Je wordt vermoeiend Verschuren. Het interesseert je geen bal wat de visie vanuit bio is, bijv over weerbaarheid. Je wil slechts je ei kwijt: bevestiging van wat je de hele tijd al dacht over bio. Wel een mooi glimmend ei: aan de ene kant rationele mensen, aan de andere kant alleen maar liegers en bedriegers, dwz ALLE biotelers, niemand uitgezonderd. Heel fijn ook dat je de oorzaak te pakken hebt waarom alles naar de kloten gaat. Met een fijne externe vijand heb je geen vrienden nodig. En ook geen reden over je eigen functioneren na te denken. Zo'n mooie tweedeling lukt mij helaas niet. Ik spreek veel gangbare boeren. Ik ervaar geen wereldbeelden die elkaar uitsluiten, maar juist overlappen. Ik vind het boeiend om ervaringen te delen, wat er goed gaat, welke ontgoochelingen er zijn, welke dilemma's, welke oplossingsrichtingen. Opvallend nog, ik van mijn kant moet natuurlijk vooral niets insinueren, maar van uw kant zijn alle beledigingen blijkbaar toegestaan?!?

Laad alle reacties (4)

Of registreer je om te kunnen reageren.