weblog

6 reacties

‘Bio-nonsens en de fundamentele fout in de biosector’

In de biologische sector zit een fundamentele systeemfout. Ik kan amper geloven dat ik die fout niet eerder zag. De Nederlandse voedselproductie is duurzaam, ‘maar niet dankzij, maar ondanks de biologische land- en tuinbouw.’

Ik ben een kritisch volger van de biologische sector. Hoewel er door de jaren heen diverse barsten in het bioverhaal bleken te zitten, was het nog moeilijk de vinger op de echt zere plek te leggen.

Er zit echter een fundamentele systeemfout in de biosector. Die is zo duidelijk, dat ik nauwelijks kan geloven dat ik die fout niet eerder zag. Nog ongelofelijker is dat niemand anders het gezien heeft.

Al lang geleden kwam ik tot de conclusie dat we 200 jaar geleden nooit zouden zijn gestart met kunstmest en gewasbescherming, als biologisch telen een duurzaam systeem was geweest.

Al in 2012 werd in Groenten & Fruit een onderzoek beschreven, uitgevoerd door de universiteiten van Oxford en Cambridge. De conclusie was dat de milieubelasting per kilo product bij biologisch hoger is dan bij gangbare productie.

Lek in mineralenkringloop

De mineralenkringloop in de biosector en in de gangbare productie kampen met hetzelfde ‘lek’. Dat verloopt via de consument, die via voedsel mineralen tot zich neemt, en hiervan op het toilet weer afscheid neemt. Die mineralen worden zo aan de kringloop onttrokken.

De biosector is niet gebaseerd op de kringloopgedachte, maar kan enkel bestaan naast de gangbare sector met diens gebruik van kunstmest

De gangbare tuinder vult dit tekort aan met kunstmest. Omdat de biologische sector kunstmest afwijst, kan zij dit niet. In plaats hiervan voert zij tot wel 35% van de benodigde mineralen aan met gangbare organische mest.

De beschikbaarheid hiervan is echter het resultaat van het gebruik van kunstmest door de gangbare sector: de biologische sector is niet gebaseerd op de kringloopgedachte, maar kan enkel bestaan naast de gangbare sector met diens gebruik van kunstmest.

Voedselproductie duurzaam ‘ondanks biolandbouw’

Iedereen wil een zo duurzaam mogelijke voedselproductie. Nederland scoort hierin hoog op wereldniveau.

Dit is niet dankzij, maar ondanks de biologische landbouw.

De huidige tweedeling veroorzaakt een omgekeerde beeldvorming en werkt verdere verduurzaming daardoor tegen, door het verheerlijken van sprookjes. Het wordt tijd voor harde conclusies.

Laatste reacties

  • Miriam van Bree

    Biologische landbouw voedt de bodem met dierlijke mest en met de teelt van stikstofbindende gewassen. Er wordt (nu nog) gangbare organische mest gebruikt inderdaad, maar de sector heeft als streven om binnen 5 jaar alleen nog biologische organische mest te gebruiken.

    Kunstmest zal in toekomst steeds schaarser worden: fosfaatmijnen raken uitgeput.

    Misschien kunnen we als gangbaar en bio samen gaan experimenteren met de mens in de toekomst weer in de kringloop krijgen. De eerste bioboeren zijn al gestart met experimenteren: <>

  • P Verschuren

    Hallo Miriam,

    Dank je voor je bijdrage. Ik ben wel benieuwd of het streven om nog enkel biologische organische mest te gebruiken een nieuw streven is of een streven wat als een vast gegeven wordt geroepen maar nooit wordt gehaald. Ik denk niet dat we van mening verschillen over het belang van koolstof (organische stof) voor de bodem gezondheid. Het zou daarom beter zijn als de biologische sector in het vervolg af zou zien van het hamsteren van organische stof en de gangbare sector de kans te geven deze zelf te benutten. Waarom wordt door SKAL eigenlijk een onderscheid gemaakt tussen meststoffen die in de mijnen worden gewonnen als fosfaat en kali (en wat dus gewoon in de natuur voorkomende stoffen zijn) die niet mogen worden toegepast en lava meel en koper en zwavel die wel als meststof mogen worden toegepast ? Eigenlijk is stikstof ook een in de natuur voorkomende meststof die weliswaar in een fabriek wordt nagemaakt maar daar wordt bij gewasbeschermingsmiddelen toch ook geen verbod op ingesteld? Bijvoorbeeld Tracer heeft een werkzame stof die gebaseerd is op een stofje wat een schimmel produceert als ik me niet vergis. Maar ik geloof niet dat voor massaproductie van Tracer een schimmel wordt gemolken.,dit wordt gewoon in een chemische fabriek nagemaakt. Het komt allemaal nogal arbitrair en gekunsteld over.

  • P Verschuren

    Het is natuurlijk een mooi streven om de mens weer in de kringloop te brengen. Ik weet dat in Amsterdam een rioolzuivering de fosfaat weer terug wint. Weet jij waarom dit niet op veel grotere schaal gebeurt?

    Het grootste probleem wat een samenwerking in de weg staat is de opgeheven middelvinger waar de biosector al jaren mee omhoog staat naar de gangbare sector. Dat is toch wel een obstakel aangezien we dus vastgesteld hebben dat je voor je mineralen vooralsnog van de gangbare sector afhankelijk bent. Het is niet fair om dan tegelijkertijd in je publiciteit de gangbare sector het gebruik van kunstmest te verwijten.

    Het is een knap staaltje dat de biosector erin geslaagd is om op basis van een twijfelachtige ideologie bij de consument een meerprijs te vragen voor de (deels vermeende) maatschappelijke bijdragen. Wij zijn inmiddels Planet Proof gecertificeerd en hebben noch nu noch daarvoor voor onze geleverde maatschappelijke bijdragen ook maar 1 cent vergoed gekregen. Ik zou dus voor willen stellen om de SKAL certificering overboord te zetten en dan gezamenlijk te werken aan verdere verduurzaming van de voedselketen.

  • Huib Rijk

    Peter, "Er zit echter een fundamentele systeemfout in de biosector. Die is zo duidelijk, dat ik nauwelijks kan geloven dat ik die fout niet eerder zag. Nog ongelofelijker is dat niemand anders het gezien heeft. " Die systeemfout wordt wel degelijk benoemd: in de biologische sector zelf. Er wordt volop over gediscussieerd, bijvoorbeeld over of het wenselijk is om naar 100% biomest te gaan. Nadeel van het gebruik van gangbare input - mest maar ook stro - is de insleep van residuen van bestrijdingsmiddelen. Is iedereen in de biosector zich bewust van de systeemfout? Nee, zeker niet. De gedachte dat bijv productie via een gemengd bedrijf duurzaam is omdat er dan een kringloop is is heel aanlokkelijk. Maar een gesloten kringloop bestaat niet. Ook in de gangbare landbouw is die gedachte overigens aanlokkelijk. Zelfs met de mens als onderdeel van de kringloop is die fundamenteel nog altijd niet gesloten te maken. Fosfaat spoelt uit naargrondwater of wordt gefixeerd. Stikstof wordt omgezet naar eiwitten maar die worden in mens en dier afgebroken tot ammoniak en dat wordt voor een groot deel weer afgebroken tot N2-gas.
    Over Tracer: dat is een natuurlijk product. Het is het gevolg van een grondstof (ik weet niet welke) die door bacterieën wordt gefermenteerd. Je zegt verder: "Het komt allemaal nogal arbitrair en gekunsteld over. "Klopt helemaal. Regelgeving is ten allen tijde arbitrair. Op alle gebied.

  • P Verschuren

    Dat is verhelderend. Ondertussen heeft de biologische sector ondanks deze kennis wel een bedrijfsmodel ontwikkelt wat neerkomt op een permanente lastercampagne tegen je gangbare vakgenoten. Het gevolg hiervan is een afbrokkeling van het maatschappelijk draagvlak van heel de agrarische sector die zo groot is dat voor ieder denkbaar maatschappelijk probleem naar de boeren wordt gewezen. De biologische boeren worden hierdoor net zo hard getroffen, zie de stikstofdiscussie. Het bespelen van de publieke opinie voor het genereren van een verdienmodel voor een landbouwsysteem wat niet milieuvriendelijk, niet duurzaam, geen kringloop en wel gebruik maakt van chemische middelen (maar dan van natuurlijke oorsprong, wat natuurlijk klets is want alles is van natuurlijke oorsprong) is moreel verwerpelijk en ook nog dom. Daar laat je dan de consument ook nog eens 2 keer zoveel voor betalen. Ik ben benieuwd wat de ACM daarvan zegt.

    Dat moet anders.

  • Huib Rijk

    Peter, in je reacties zitten verschillende lijnen. Onder andere ben je tegenstander van bio omdat dat niet efficiënt is. Wat is efficiënt? Ik heb daar over nagedacht. Jij ziet er maar 1 dimensie in: gangbaar vs bio. Dat mag. Maar ik denk dat er ook objectieve methoden zijn om dat te "meten", nl productie - in kg vers of in droge stof. En kostprijs is ook een aardig mechanisme. Deze drie zijn geen 1-op-1 meetinstrument, maar toch interessant genoeg. Stel je zet drie boeren in een kamer die een contract krijgen voor €0,40 per kg, teler 1 heeft aardappels, uien en wortels is heel blij (contract is 3 x de kostprijs). teler 2 produceert melk en groentes en is redelijk tevreden (contract is ong kostprijs). Boer 3 houdt varkens, zijn kostprijs is 3 x hoger dan contractprijs. Boeiend is wellicht ook om de koolsoorten te vergelijken, bijv broccoli, bloemkool, rode/witte kilokool, witte kool voor zuurkool. De laatste heeft een bruto-opbrengst van 100 ton/ha (bio) tot 150-200 t/ha gangbaar. Ik heb over dat alles geen oordeel. Alleen dit: ieder teelt waar vraag naar is en voor ons allen is het goed dat de consument niet alleen het meest efficiënte koopt.

Laad alle reacties (2)

Of registreer je om te kunnen reageren.