weblog

4 reacties

‘Geschiedenis herhaalt zich, ook in teelt’

Vorige week las ik ergens dat de schoudervulling weer in de mode komt. Als ik foto’s van mezelf als tiener zie met schoudervulling, had ik dat nooit kunnen denken. Vreselijk. Toch is het goed om niet alleen vooruit te kijken, maar ook achteruit. We kunnen veel leren van het verleden.

Eigenlijk is het raar dat we mooie of goed werkende dingen soms helemaal vergeten en pas jaren later weer opnieuw ontdekken of waarderen.

Herwaardering van voedsel

In de land- en tuinbouw zie je ook dat de geschiedenis zich op bepaalde vlakken herhaalt. Zo lijkt er aan de consumentenkant een opleving en herwaardering te zijn van ‘vergeten groenten’, streekproducten en de eigen moestuin. Daarnaast herontdekken veel mensen het koken met verse producten in plaats van met pakjes, zakjes en blikvoer.

Sommige dingen zijn wel echt verleden tijd. Ik zie de gemiddelde Nederlander niet terugkeren naar een eetpatroon waarin we alleen maar lokale (seizoens)producten eten. En dat hoeft ook niet. Geholpen door techniek kunnen producten makkelijk (en duurzaam) jaarrond bewaard worden.

Combineren van teelten

In de teelt zie je eveneens dat bepaalde zaken weer terugkomen. Zo neemt de aandacht voor diversiteit weer toe. Denk aan strokenteelt waar meerdere gewassen op een enkel perceel staan. Of het combineren van bijvoorbeeld notenteelt met het houden van vee. Daarnaast staan voedselbossen meer in de belangstelling.

Het op allerlei manieren combineren van (veel) teelten kan bijdragen aan de biodiversiteit en het verminderen van kunstmest- en gewasbeschermingsmiddelengebruik. En door moderne technologie is zo’n systeem makkelijker te managen dan vroeger.

Gemengde bedrijven nieuwe stijl

Die lijn doortrekkend verwacht ik dat we ‘gemengde bedrijven nieuwe stijl’ gaan krijgen. Juist bij de grotere land- en tuinbouwbedrijven. Nu zijn veel grote groente- en fruitbedrijven hypergespecialiseerd in slechts één gewas, soms zelfs in één variëteit. Dat is best wel risicovol. Een andere activiteit of een ander gewas kan voordelen hebben, zoals het spreiden van marktrisico’s, het beter inzetten van de arbeid of het creëren van een kringloop op het bedrijf.

In oude G&F-jaargangen zoeken naar interessante bedrijfsmodellen

Eigenlijk zouden we de oude jaargangen van Groenten & Fruit eens moeten bestuderen om te kijken of daar nog interessante werkwijzen, bedrijfsmodellen of teelttechnieken in staan waar ondernemers van nu iets van kunnen leren. Sommige werkwijzen waren in het verleden misschien niet meer economisch haalbaar, maar kunnen door inzet van huidige of toekomstige techniek wel weer mogelijk of kansrijk zijn.

Laatste reacties

  • P. Verschuren

    Zie je dat bij andere bedrijfstakken ook gebeuren? Ik geloof niet dat men bij de nieuwe space race het Apollo programma nog eens afgestoft heeft anders dan om dezelfde valkuilen te vermijden. Waarom moet er bij de voedselproductie wel steeds die hang naar het verleden zijn? Voorbij is voorbij, we moeten naar de toekomst en daar hebben we vernieuwing voor nodig. 7,6 miljard voeden kunnen we niet klaarspelen met voedselproductiesystemen uit het verleden, laat staan 9 miljard.

  • CWJ van Rijswick

    Ik zie dat zeker ook in andere bedrijfstakken gebeuren. Je ziet nu bijvoorbeeld weer vaker stalen fietsframes. Er werden in de loop der jaren steeds lichtere frames gebruikt (aluminium, carbon etc.) en staal was iets van het verleden. Maar men is er nu na ervaring met de andere nieuwe materialen toch achter gekomen dat voor bepaald terrein of bepaalde toepassingen nadelen kleven aan deze materialen. Door mogelijkheden om staal lichter te maken komt dit vergeten materiaal weer in beeld. Voor bijv. een stevige vakantiefiets die op verschillend terrein comfortabel rijdt schijnt staal zeer goede eigenschappen te hebben. Dus oude techniek in een nieuw jasje. Een voorbeeld uit de foodsector is dat oude merken weer nieuw leven ingeblazen worden. Verschillende A-merkfabrikanten denken er momenteel over om 'nostalgische' merken weer van stal te halen. In de VS gebeurt dat al. In crisistijd schijnt dit goed te verkopen. Dat heeft weliswaar niks met systemen of technieken te maken, maar wel met het (her)gebruiken van succesvolle zaken uit het verleden. In het geval van die merken juist misschien via e-commerce. Dat is dan toch vernieuwing waarbij je ook slim gebruik maakt van het verleden. Ik pleit er echt niet voor om weer naar de kleine keuterboeren van vroeger terug te gaan. Zeker niet. Maar waarom niet leren van vroeger? Ook van de dingen die je niet meer zou moeten willen.

  • P. Verschuren

    Dank voor je reactie! Ik ben het met je eens dat de geschiedenis ons zeker waardevolle lessen te leren heeft. In je stukje heb je het echter over strokenteelt en dat lijkt me toch echt volkomen achterhaald. Alles wat we nu doen is hier volledig mee in strijd. Tenzij je volledig gerobotiseerd te werk kunt gaan, wellicht wordt het dan een ander verhaal. Voor voedselbossen geld dit met een factor 3. We gaan het zien ;)

    Of zie je dit soort ontwikkelingen ontstaan naast de "voedselfabriek"? Dan wordt het ook anders, dan verkoop je eigenlijk nostalgie.

  • Goede column maar zie verbreding of weer gemengd bedrijf vooral iets voor het kleinere of middelgrote bedrijf. Die komen of zitten het meest in de knel. Grote jongens zijn vaak ander type ondernemers die door schaalgrootte, ondernemerschap, ketenverkorting/eigen afzet e.d. zich nog wel redden. En voelen zich prima thuis in steeds grotere bedrijf en vaak op groei gericht. Middelgrote bedrijven voelen zich vaak minder thuis als veel meer zakelijk manager van grotere onderneming. Vaak past pure telen of verbreden met boerderijverkoop veel meer bij het type persoon. Soms ook wel tijd over. En simpelweg noodzaak voor hen om uit de ratrace naar groter, lagere kostprijs en stressgevoelig te stappen. Kleine teler is soms zwak punt maar is opeens grote aanbieder als hij voor groenten met hogere marge voor verkoop aan consumenten in regio kiest.

Of registreer je om te kunnen reageren.