Home

Achtergrond

Blokhuis wil mensen verleiden tot gezonde keuzes

Ruim een jaar geleden loodste staatssecretaris Paul Blokhuis het Nationaal Preventieakkoord door het parlement. Doel is Nederland gezonder te maken. Minder roken, minder obesitas, oppassen met alcohol en drugs. En meer groente en fruit.

Minder suiker, minder zout, van alles minder. De andere kant van die gezondheidsmedaille is meer groente en fruit, de hoofdrolspelers in de Schijf van Vijf. Het bevorderen van consumptie van aardappelen, groente en fruit kreeg vorig jaar echter geen ontheffing op de verhoging van het lage btw-tarief. Dit tot verdriet van brancheorganisatie voor afzetbedrijven GroentenFruit Huis dat de verkoop van agf licht zag dalen.

Paul Blokhuis, staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS): “De btw is op alle levensmiddelen verhoogd, dat geldt dus niet specifiek voor groente en fruit. Dit was een afspraak uit het regeerakkoord die is uitgevoerd. Alle producten, dus ook groente en fruit, zijn evenveel in prijs gestegen. Mensen zullen door de prijsverhoging dus niet makkelijker naar ongezond eten grijpen. Het is relatief net zo aantrekkelijk als voor de tariefaanpassing om een gezonde keuze te maken.”

Lees verder onder de foto

Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Paul Blokhuis. - Foto: Arenda Oomen Fotografie
Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Paul Blokhuis. - Foto: Arenda Oomen Fotografie

Maar nog niet aantrekkelijk genoeg zodat alle Nederlanders aan de gewenste dagelijkse hoeveelheid komen.

“Ik zet me er vol voor in om gezond eten voor iedereen makkelijker te maken. Gezonde voeding is niet voor niets een belangrijk onderdeel van het Nationaal Preventieakkoord dat ik vorig jaar heb gesloten. In dat akkoord heb ik met onder andere partijen uit de voedselindustrie afspraken gemaakt die ervoor gaan zorgen dat mensen gezonder gaan eten, en dus langer gezond kunnen blijven leven.

Acties in het plan zijn gericht op het gezonder maken van het voedselaanbod in de dagelijkse omgeving van mensen. Bijvoorbeeld doordat frisdrankfabrikanten hebben toegezegd minder suiker in hun dranken te doen. Of via een campagne over de Schijf van Vijf om mensen te helpen stapje voor stapje gezonder te gaan eten. Ook met een nieuw voedselkeuzelogo willen we het voor mensen gemakkelijker maken om gezonde producten te kiezen.

Ten slotte is in het akkoord afgesproken dat we kindermarketing op ongezonde producten gaan beperken. Dat betekent dat superhelden en stripfiguren niet meer op ongezonde producten te zien zijn, maar dat die plaatjes wel bijvoorbeeld groente en fruit aantrekkelijker kunnen maken voor kinderen.”

Lees ook: Preventieakkoord doet weinig met groente en fruit

‘Geen pillen maar paprika’s’. Pakt de zorg dat goed genoeg op?

“Ik ben van mening dat er in de zorg meer aandacht mag komen voor het belang van een gezonde leefstijl. We kijken met ziekenhuizen naar hoe we dat een prominentere positie kunnen geven in het onderwijs van medisch personeel. Ook in het Nationaal Preventieakkoord zijn hierover afspraken gemaakt. In de hoofdlijnenakkoorden, die ik en mijn mede-bewindspersonen hebben gesloten, is benadrukt dat er meer aandacht moet zijn voor preventie bij zowel opleidingen als in de dagelijkse praktijk van een medisch professional.

De Gecombineerde Leefstijl Interventie (GLI) voor de behandeling van overgewicht is daarbij een heel goed voorbeeld van hoe we mensen gezonder willen laten leven en eten. Een gezond voedingspatroon met voldoende groente en fruit speelt daarin een belangrijke rol. In opdracht van VWS monitort het RIVM de GLI.

Het RIVM kijkt hierbij naar het bereik, aanbod, wat de kosten zijn en hoe goed het programma werkt. De eerste resultaten van deze monitor worden aan het einde van 2020 verwacht. Op 14 oktober 2019 is op mijn initiatief een landelijke bijeenkomst georganiseerd waar we succesverhalen en knelpunten van de GLI konden delen.”

Lees verder onder de tweet

Is er al resultaat van de in het akkoord genomen maatregelen rond groente en fruit?

“In het Nationaal Preventieakkoord kunt u over vele acties lezen om dit aan te pakken, maar het vraagt inzet van vele betrokkenen en een lange adem omdat gewoontes en gebruiken stap voor stap moeten worden aangepast. In steeds meer ziekenhuizen is de voeding voor patiënten goed en gezond. Vanuit het Nationaal Preventieakkoord willen we in alle ziekenhuizen gezonde kantines voor patiënten, werknemers en bezoekers.

Er komen ook steeds meer gezonde school- en sportkantines bij en ook in bedrijfskantines zie je steeds meer gezonde catering. Volgens het concept van het Voedingscentrum voor een gezonde kantine wordt de consument in zo’n kantine verleid om de gezondere keuze te maken. Bijvoorbeeld met fruitsalades of groente bij een broodje.”

Wat kunnen groente- en fruittelers zelf nog beter doen?

“Ik denk dat tuinders ontzettend goed zijn in het telen van mooie lekkere producten. En ik ben onder de indruk van de nieuwe manieren die tuinbouworganisaties steeds weer vinden om hun producten aan te prijzen. Zoals het aanbieden van snackpaprika’s of het samenvoegen van producten in groentepakketten.

Werkfruit werkt naar mijn idee ook heel goed, maar op tankstations en treinstations kom ik nog niet veel fruit tegen. Misschien liggen daar nog kansen? Het vraagt wat van de logistiek, maar het zou mooi zijn als mensen op zulke plekken met de mooie producten uit de tuinbouwsector verleid worden. Ik hoop dat het Nationaal Preventieakkoord bijdraagt aan innovaties en kansen voor de tuinbouwsector.”

Is er voor u en uw ambtenaren op het ministerie ook genoeg gezonds te eten?

“De gezamenlijke bedrijfskantine van de ministeries van VWS en SZW is ‘goud’ volgens de indeling van het Voedingscentrum. Dat betekent dat de gezonde keuze goed en aantrekkelijk beschikbaar is. Daarnaast hebben veel afdelingen werkfruit.

Zelf ondervind ik dat de verleiding op drukke dagen groot is om even snel wat ongezonds te eten. Dat geeft ook te denken: waarom is ongezond vaak makkelijker? Door bij een bijeenkomst bijvoorbeeld groente en fruit aan te bieden naast of in plaats van de bitterbal en het blokje kaas is het al veel makkelijker om gezond te eten. Ook op de werkplek.”

Over Paul Blokhuis

Paul Blokhuis (1963) is staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport in het kabinet-Rutte III. Hij studeerde geschiedenis in Leiden. Van 1990 tot 2006 was hij beleidsmedewerker van de Tweede-Kamerfractie van de ChristenUnie.

Vanaf 2006 tot 2017 was hij, met een korte onderbreking, wethouder in de gemeente Apeldoorn met de portefeuilles Welzijn, Zorg, Gezondheidszorg, WMO, Vrijwilligerszaken, Jeugdhulpverlening en Jeugdzorg.

De totstandkoming van het Nationaal Preventieakkoord eind 2018 was een belangrijke mijlpaal voor Blokhuis als bewindspersoon. In dat kader past ook het nieuw label Nutri-Score, waarmee consumenten gezondere keuzes kunnen maken op de winkelvloer.

Staatssecretaris Blokhuis geeft een toelichting op het Nationaal Preventieakkoord dat hij in november 2018 presenteerde. - Foto: ANP
Staatssecretaris Blokhuis geeft een toelichting op het Nationaal Preventieakkoord dat hij in november 2018 presenteerde. - Foto: ANP

Of registreer je om te kunnen reageren.