Home

Achtergrond laatste update:23 dec 2008

Kleine verschuivingen in areaal en rassen bij aubergine

In het areaal aubergine verandert komend seizoen niet veel. Bij de rassenkeus lijken wel verschuivingen op te treden, al lopen de schattingen wat uiteen. Enkele nieuwe rasnummers doen van zich spreken, maar ze zullen nog niet op grote schaal worden geplant. DOOR GERARD BOONEKAMPgerard.boonekamp@reedbusiness.nl

De markt van auberginerassen in Nederland wordt al
jaren beheerst door de zaadfirma’s De Ruiter Seeds en Rijk Zwaan. Het areaal
aubergine was dit jaar bijna evenredig verdeeld over drie hoofdrassen: Scorpio,
Taurus (beide De Ruiter Seeds) en Jaylo (Rijk Zwaan) met elk ongeveer 30
hectare. Verder stond er nog zo’n 6 hectare Cameron, 3 hectare Antares en 1
hectare Angela (graffity-aubergines).Of de verdeling komend jaar zo blijft,
daar verschillen de meningen over. Jan Hanemaaijer van De Ruiter Seeds verwacht
dat de verdeling tussen de drie hoofdrassen stabiel blijft, al tekent hij
daarbij aan dat het nog wat vroeg is voor betrouwbare cijfers. Voorlichter Cock
van der Knaap verwacht een kleine verschuiving naar Jaylo, maar volgens Ben
Zwinkels van Rijk Zwaan zal Jaylo flink uitbreiden. “We zijn weer helemaal terug
aan het komen in de aubergines. Het areaal Jaylo gaat van 30 naar 50 hectare”,
is zijn stellige overtuiging.

Verschuiving naar JayloDe reden voor een grotere
belangstelling voor het ras Jaylo ligt volgens Zwinkels vooral in de
vruchtkwaliteit. “Het ras is minder gevoelig voor rotte vruchtjes, heeft een
sterke kelk en een goede houdbaarheid.” Van der Knaap beaamt dat Jaylo het in
het algemeen wat beter doet in de maandelijkse houdbaarheidsproeven. De
verschillen tussen de bedrijven zijn echter groot en handling lijkt de
voornaamste factor te zijn bij de achteruitgang van het uitstalleven. “Met
Scorpio kun je ook een prima product op de markt zetten.”Volgens Van der
Knaap lijkt Jaylo wat minder gevoelig voor fouten in de teelt, omdat het ras wat
makkelijker generatief is te sturen. “Maar ik kom ook bij een teler met een
drie-stengelteelt van Taurus op de sterkste onderstam. Hij heeft het hele jaar
het gewas in balans weten te houden en levert superkwaliteit. Taurus en Scorpio
hadden bij fouten in de watergift of in het klimaat soms wat meer binnenland.
“Die fouten vonden echter plaats op individuele bedrijven met individuele
rassen, dus je kunt er geen harde conclusies aan verbinden.”Wat wel vast
staat is dat Jaylo in een hete zomerperiode eerder licht gekleurde vruchten
geeft. “Het is dit jaar geen zomer geweest, dus we hebben nauwelijks
roodverkleuring gezien, maar het is wel een risico”, vindt Van der Knaap.
Volgens Zwinkels is de roodverkleuring bij Jaylo echter geen groot probleem.


Nieuwe nummersVan de nieuwere rassen heeft Cameron het
redelijk gedaan. Er is wel leergeld betaald doordat het ras in het voorjaar maar
moeilijk generatief werd. Het eindschot lijkt echter wel goed te worden. “Je
moet Cameron nog sneller generatief zetten”, meent Van der Knaap. Zwinkels
verwacht komend jaar geen uitbreiding voor Cameron. ´Dit is wel een ras dat
gevoeliger is voor roodverkleuring bij warme nachten.”Van het ras
Antares stond dit jaar 3 hectare in de EKO-teelt. Het ras zal volgend jaar niet
terugkeren vanwege vruchtwisseling en de overschakeling naar Taurus, aldus
Hanemaaijer. De oppervlakte graffity-aubergines zal waarschijnlijk ook niet
uitbreiden, gezien de ontwikkelingen op de markt. De prijzen waren dit jaar niet
denderend, mede door uitbreiding van de teelt in Spanje en Griekenland.Grote
verwachtingen heeft ‘code-3’ van Rijk Zwaan gewekt doordat dit rasnummer in
praktijkproeven een flinke productieverhoging liet zien. Kwalitatief springt
code-3 er ook uit door de mooie donker blijvende vruchten en goede kelken. Rijk
Zwaan heeft besloten code-3 een introductienummer te geven: 10-110 RZ. Op grote
schaal zal het nummer nog niet worden geteeld. “Er is echter voldoende zaad te
verdelen om ongeveer 2 hectare aan proeven neer te zetten”, belooft
Zwinkels.Ook De Ruiter Seeds heeft voor komend seizoen een interessante
commerciële introductie. DRA 2120 is van het type Scorpio, maar met een betere
productie en een generatiever, opener gewas dat arbeidsvriendelijk is en een
mooie donkere vrucht geeft, aldus Hanemaaijer. Daarnaast heeft de zaadfirma
nummer DRA 2118, dat een 10 procent lager gemiddeld vruchtgewicht heeft
danTaurus. De vruchten zijn wat langer en hebben een fijnere kelk. Dit rasnummer
levert voldoende stuks, maar blijft door het lagere vruchtgewicht in productie
wat achter bij de standaardrassen. De paar klachten over roodverkleuring uit de
praktijk kan Hanemaaijer niet bevestigen. Bij het eigen gebruikswaarde-onderzoek
was daar alleen sprake van als er vruchten echt vergeten waren bij de oogst en
ze al zwart zaad hadden.

Proeven met nieuwe onderstammenOp het gebied van
onderstammen zijn geen verschuivingen te verwachten. Ook komend jaar zullen
vrijwel alle aubergines op Maxifort of Beaufort staan. De demoproef van Rijk
Zwaan heeft dit jaar geen grote verschillen laten zien en het is nog de vraag of
de proef wordt herhaald, aldus Zwinkels. “De combinatie Emperador met het ras
Cameron erop deed het bijvoorbeeld goed, maar de cijfers waren uiteindelijk niet
overtuigend genoeg.” De Ruiter Seeds zal voor tomaat de onderstam DRO 131
commercieel introduceren na positieve testen in tomaat. “De onderstam heeft
dezelfde groeikracht als Maxifort, maar bij zwaar groeiende rassen zie je dat
deze onderstam een betere omzetting geeft van kracht in generativiteit”, zegt
Hanemaaijer. “Daardoor laat hij meer balans in zo’n gewas zien.” De ervaring in
aubergine is beperkt gebleven tot een proefje bij een teler. Ook daar was
volgens Hanemaaijer een betere balans in het gewas te zien.

Kader

Gelegenheidstelers verstoren markt
Er staan dit jaar opvallend veel aubergines in oudere huurkassen. Om
hoeveel hectare het gaat zal uit de statistieken niet blijken. De telers zijn
meestal van Turkse afkomst en bewegen zich geheel buiten de gangbare
tuinbouwcircuits. Volgens Maarten van Geest van Rijk Zwaan gaat het om
ruim20 hectare, verdeeld over meest kleine bedrijven. Het overgrote deel van
deze telers zet het lange Turkse type van het ras Longo van Rijk Zwaan.
Daarnaast zijn dit jaar enkele telers met ovale typen gestart. Het product gaat
grotendeels rechtstreeks naar de groothandelsmarkten in Nederland en Duitsland,
waarna het zijn weg vindt naar de vaak allochtone consument. Dit zijn ook de
voornaamste afnemers van de officiëel geregistreerde auberginetelers. De
productie in huurkassen onttrekt zich aan het zicht van allerlei instanties waar
een gewone tuinder wel mee te maken heeft: Productschap Tuinbouw, Arbodienst,
Algemene Inspectiedienst (aid), KCB en niet te vergeten de Belastingdienst.
Daarmee verstoort deze groep gelegenheids-telers de markt, omdat ze veel
goedkoper en volgens andere kwaliteitsnormen kunnen telen dan gangbare telers.
Naast de toegenomen Nederlandse gelegenheidsproductie is er dit jaar bovendien
ook sprake van meer import van aubergines uit Franse tunnelteelten.De sterke
toename van het aantal gelegenheidstelers is vooral veroorzaakt door de goede
prijzen van vorig jaar. Wat dat betreft zullen ze weinig plezier beleven aan dit
jaar. Sinds het begin van de zomer zijn de prijzen voor aubergine bijna continu
slecht geweest. De gelegenheidstelers planten pas laat, zodat zij de betere
prijzen hebben gemist. “Ik geloof nooit dat er volgend jaar nog zoveel
aubergines in de grond zullen worden geteeld”, aldus Van Geest.

Redactie GFActueel

Of registreer je om te kunnen reageren.