Home

Achtergrond laatste update:23 dec 2008

‘Niet collectief wat ook op vrije markt kan’

Clemens Fischer wil als voorzitter van de NVAF een eind maken aan de verplichte collectiviteit van het PT. Tegelijkertijd is zijn zoon Jos kringbestuurder van de NFO. Toch zitten de twee volledig op één lijn. In een dubbelinterview leggen ze uit hoe dat kan.door Ton van der Scheer

Je ziet er niet direct vader en zoon in. Vader Clemens
gedrongen, zoon Jos hoog boven hem uittorenend. Allebei hebben ze wel felle,
lichte ogen en dezelfde verbeten trek om de mond. Het zijn West-Friezen die
fruit telen en weigeren zich te laten ringeloren. Clemens Fischer is sinds
2005 formeel uit het bedrijf in Zwaagdijk. Jos zet met twee broers de traditie
van de fruit telende Fischers voort. Clemens is nu eerst en vooral voorzitter
van de Nieuwe Vrije Agrarische Federatie (NVAF). Dat kwam er van nadat hij met
een aantal groente telende companen uit het Noord-Hollandse in Zoetermeer op
bezoek was geweest bij Jaap van der Veen, toenmalig voorzitter van het
Productschap Tuinbouw. Ze kwamen gehard in hun toch al niet gunstige mening over
het PT terug in Zwaagdijk. “We vertelden in Zoetermeer waarom wij tegen het
verplichte collectief betalen waren, maar ons werd te verstaan gegeven dat als
wij dachten dat we een opening hadden, dat die dan vanzelf weer dicht zou worden
getimmerd. ‘Want we hebben de wet aan onze kant’. Mij uitleggen waarom ik
heffing moet betalen over mijn verlies, konden ze niet. Betalen is niet erg. Als
ze maar góéd zijn. Het PT is echter alleen maar goed in rookgordijnen leggen en
in deurwaarders sturen naar mensen met tegenslag in het bedrijf. Hier in Alkmaar
doet de deurwaarder het niet meer. En ze kunnen geen notaris vinden die na een
beslaglegging aan een openbare verkoop wil meewerken.”

‘Vooroordelen bevestigd’Zoon Jos maakt meteen
duidelijk dat de NVAF de hobby van zijn vader is. Zijn insteek in het debat
‘collectief of particulier’ is echter grotendeels dezelfde. Toch is hij wél in
het kringbestuur van de Nederlandse Fruittelersorganisatie (NFO) gegaan. Om van
dichtbij te kunnen zien hoe het in de belangenbehartiging daadwerkelijk toegaat.
“We zouden uit de NFO gaan. Toen kwam de kringvoorzitter naar ons toe. Die zei:
dat is wel makkelijk, opzeggen. Kom nou eens kijken in het bestuur. Ik zit daar
nu voor het tweede jaar in en ik moet zeggen: een hoop van mijn vooroordelen
worden helemaal bevestigd. De NFO is eigenlijk vooral een kennisclub. Daar gaan
de meeste manuren en het meeste geld naartoe. Maar kennis kun je al overal
kopen. Laat dat dan ook maar over aan de vrije markt. In elke vergadering over
onderzoek komt die belangenspagaat naar voren.” Clemens: “Die kennis, die kópen
we ook. Je moet wel. Vroeger had je de Rijkstuinbouwconsulenten. Daar stapte je
naartoe als je een probleem had en dan werd je geholpen. Daarna moest je het
gaan kopen van particuliere voorlichters, maar je betaalde óók nog steeds je
heffingen. Voor NFO én voor Productschap. Ik snap wel dat de standsorganisaties
achter dat productschap blijven staan. Die krijgen ook hun geld ervan.”

‘Dubbel belang’Jos: “De belangenbehartigers hebben in
het PT een dubbel belang en waar ze dat nog niet hadden, creëren ze het wel.
Laatst was ik op een avond over de ruimte-voor-ruimteregeling in Noord-Holland.
Mooie regeling, die ze met de provincie hebben uitonderhandeld. Je kon er echter
meteen langs bij een standje van Gibo en LTO Vastgoed. Kun je nog weer betalen.
Op papier is dat allemaal netjes gescheiden van LTO, net zoals LTO Advies
gescheiden is van LTO. In de praktijk betekent het natuurlijk toch dat LTO,
behalve het belang van haar leden, ook haar eigen belang heeft: zelf geld
verdienen en zo de eigen organisatie op de been houden en de eigen mensen aan
het werk houden. Hetzelfde gebeurt met het project Seizoenarbeid. Daar is goed
werk gedaan toen het nodig was, maar nu geen tewerkstellingsvergunningen meer
nodig zijn, gaan ze payrollen. Dat vraag ik niet van mijn belangenbehartigers.
Payrollen kan ik al bij zoveel bedrijven. Laat LTO er voor zorgen dat de
regelgeving zo wordt vereenvoudigdt dat diensten als payrollen helemaal niet
nodig zijn.”

‘Donner geeft niet thuis’Clemens: “Dingen die je niet
al elders kunt kopen, dáár heb je belangenbehartiging voor. Laat ze er voor
zorgen dat we dit jaar niet weer zoals in 2006 zomaar 80 cent per uur in de min
staan ten opzichte van België. Daar hebben ze wel een goed tarief voor
gelegenheidsarbeid. Hier is het zogenaamd ‘administratief te lastig’. We hebben
twee jaar geleden twee keer samen met NFO gedemonstreerd, in Den Bosch en in Den
Haag bij minister De Geus. Omdat we weer premies moesten betalen voor
gelegenheidsarbeiders, die in de praktijk nooit van zijn leven aanspraak kunnen
maken op een uitkering. Dat hielp toen, maar een jaar later ging het weer fout.
Dan blijkt dat LTO en NFO veel te kort druk zetten. Toen hadden we weer met zijn
allen naar Den Haag moeten gaan.”Jos: “Heel belangrijk binnen de
belangenbehartiging is de drive van mensen. Ik hoor nu te vaak mensen zeggen:
‘dat kun je wel willen, maar daar verander je toch niks aan’. De NFO brengt
zaken als arbeid en planologie onder bij LTO. De vraag is of wij daar als
fruittelers wel voldoende voor terugzien. Dát zijn nou juist de onderwerpen
waarbij we als collectief moeten optrekken. Met bijvoorbeeld álle fruittelers of
met álle ondernemers in een bepaalde regio of gemeente. Al naar gelang de
problematiek.”

‘Eigen toko op gang houden’Clemens: “Ze zijn allemaal
vooral bezig hun eigen toko op gang te houden. Dat zie je ook in het onderzoek.
Proefstation Randwijk is eigenlijk te groot voor de Nederlandse fruitsector. Die
hebben niet als eerste en enige vraag aan welk onderzoek de teler behoefte
heeft. Maar wel: waar zijn de potten met geld? Die staan dus bij het PT.
Particuliere voorlichters willen ook wel meedoen in de strijd om die potten
geld, maar die betálen we al. Moeten die dan ook nog eens met telersgeld
onderzoek gaan doen en kennis vergaren? Kennis die ze vervolgens weer aan ons
verkopen! Laat al het onderzoek dat nu via het PT gaat, maar gewoon particulier
gebeuren. Dan kun je écht zelf uitmaken voor welk onderzoek je wel of niet
betaalt. Dat is bedacht om het potje leeg te krijgen.” Jos: “Voor de
financiering van fundamenteel onderzoek moet je dan wat anders verzinnen. Dat is
de stok waar ze mee slaan. Moet je daar echter de financiering van ál het
onderzoek dan maar aan ophangen? Nu ligt daardoor al ons onderzoek op straat.
Hoelang moeten we collectief blijven betalen voor onderzoek waar heel de wereld
van mee profiteert? Dat kon vroeger, maar niet meer in 2008.”

Kader

Fischer boven Duijzer

In de AgriTop50 van meest invloedrijke mensen in de land- en tuinbouw staat
fruitteler Clemens Fischer op een eervolle 38ste plaats. Hij dankt die plek aan
zijn voorzitterschap van de NVAF. Zijn voornaamste opponent, scheidend
PT-voorzitter Dirk Duijzer, staat op plaats 43. Gezien de nadruk op slechts één
thema is de kans groot dat deze opvallende plek in de Top 50 eenmalig is,
schrijft het Agrarisch Dagblad, de opsteller van deze ranglijst.

Redactie GFActueel

Of registreer je om te kunnen reageren.