Home

Achtergrond laatste update:23 dec 2008

Biogas verwarmt volledig glasbedrijf

Tomatenbedrijf Lans is betrokken bij een samenwerkingsverband, dat een opzet maakt voor de productie van bio-ethanol in het Zeeuwse Rilland. Het project begint inmiddels duidelijker vormen aan te nemen. “Het is een grote stap naar duurzaamheid. Op één locatie schakelen we volledig over van aardgas naar biogas.”DOOR PETER VISSER

Jonge Zeeuwse agrariërs, verenigd in het Zeeuws
Agrarisch Jongeren Contact (ZAJK), zochten meerwaarde voor hun
landbouwproducten. De productie van bio-ethanol, een duurzame brandstof, leek
een veelbelovende optie. De zeven agrariërs zochten contact met
glastuinbouwbedrijf Lans. Ze vormden met dit bedrijf een gezamenlijke werkgroep.
Inmiddels liggen de ruwe schetsen van het project ‘Groene Poort’ klaar. De zeven
agrariërs leveren akkerbouwproducten. De overblijvende biomassa uit de
bio-ethanolinstallatie gaat in vergisters, die gas voor Lans leveren. Wkk’s
produceren warmte voor de kas, en elektriciteit die deels voor de werking van de
ethanolfabriek wordt gebruikt.“Op een doordeweekse dag moet je uitgaan van
15 tot 20 vrachtwagenbewegingen per dag. Dat is dan zowel voor de aanvoer van
biomassa als voor de afvoer van ethanol.”Wilko Wisse, communicatie- en
energiemanager bij tomatenbedrijf Lans: “De samenwerking moet ervoor zorgen dat
de totale energiekosten concurrerend zijn met locaties op aardgas of zelfs
omlaag gaan. Bij de productie van bio-ethanol komt bovendien heel zuivere CO2
vrij die goed is te gebruiken in de kas. Zeker in combinatie met belichting
kunnen we het grote CO2-aanbod aan. Een bedrijf van 13,7 hectare dat volledig op
biogas draait en helemaal geen aardgas meer gebruikt: dan maak je een hele slag
naar duurzaam energiegebruik. Van 11 of 12 miljoen kuub aardgas naar niets. Dat
is een forse reductie. Maatschappelijk is het dus ook een heel mooi en goed
project.”

Groene industrieAchter Lans aan de Bathpolderweg ligt
zo’n 2,2 hectare land, waar nog plaats is voor de bio-ethanolinstallatie,
vergisters en zuiveringsinstallaties. “Er komt een behoorlijk stukje
groene-energie-industrie naast het bedrijf. Adviseurs stellen nu het totaalplan
op. Er is een artikel 19-procedure gestart voor de vergunningen. We gaan er op
grond van de gevoerde gesprekken van uit dat de provincie een positieve
beschikking gaat geven.”De productie van bio-ethanol is een heel
gecontroleerd proces. Er zullen 8 tot 10 mensen tewerk worden gesteld; zowel
engineers voor de processturing als mensen voor onderhoud en ander uitvoerend
werk.Het grootste deel van de brandstofproductie zal zich in een loods
afspelen en dus geen opvallend beeld opleveren. “Wel zie je wat kolommen, deels
vergelijkbaar met de hoge voedersilo’s in de veehouderij.”

Zuiver waterNa de brandstofproductie komt de
reststroom van de biomassa in een vergistingsinstallatie. Dit kan worden
aangevuld met diverse andere reststromen, zoals die van de uienverwerking,
frietproductie of van andere voedingsfabrieken. “Ook de gewasresten van de
teeltwisseling kunnen er in, maar voor de gasproductie stelt die hoeveelheid
niet veel voor.” In een navergister worden ‘de laatste restjes gas er uit
gewrongen’. Daarna wordt er een scheiding gemaakt tussen de vaste fractie en het
vocht. Dit wordt zover gezuiverd dat het als gietwater in de kas bruikbaar
is.De meeste vergistingsinstallaties werken bij 30 graden Celsius (mesofiele
vergisting). Door de al op temperatuur gekomen biomassa uit de naastgelegen
ethanolfabriek te benutten, kan de Groene Poort efficiënt gebruik maken van
thermofiele vergisting bij ongeveer 50 graden Celsius. Hier zorgt een ander
soort bacteriën voor de vergisting. Deze halen efficiënter gas uit de biomassa,
wat het rendement verhoogt.De vrijkomende gassen bij het vergistingsproces
zullen in de wkk’s van het glasbedrijf van Lans worden gebruikt worden.

Continu procesDe zes vergistingstanks zijn elk 28
meter in doorsnee en 10 meter hoog. Voor de continuïteit en leveringszekerheid
is Wisse niet bang. “Als er één mocht uitvallen, bijvoorbeeld voor onderhoud,
dan draaien er nog vijf door.” Bufferen van biogas is moeilijk. “Je kunt wel ’s
nachts wat meer en overdag wat minder produceren, maar het blijft een
continuproces. Aan en uit zetten is er niet bij.”In onderzoek is nog welke
aanpassingen, of misschien zelfs vervanging, van de huidige wkk’s nodig zijn om
ze geschikt te maken voor biogas. Stilliggen zal niet snel gebeuren. Toch is een
goede back-up nodig, voor als de biogasproductie onverwacht zou stokken tijdens
warmtevraag in de kas waar de warmtebuffercapaciteit onvoldoende voor is. Bij
uitzondering aanvullend aardgas inkopen is vreselijk duur. “Daar moeten we dus
nog goed naar kijken.”Het biogas heeft ongeveer 70 procent van de calorische
waarde van aardgas. Ook zit er veel CO2 in. Voorlopig wordt dit niet
gebruikt. Als blijkt dat technieken van rookgasreiniging genoeg waarborg bieden,
kan CO2 uit de biogas-wkk altijd in een later stadium nog worden benut.

Kader

Subsidie
De acht initiatiefnemers delen collectief de aanloopkosten voor de
planontwikkeling.Wilko Wisse: “Adviesbureau, tekenbureau, iedereen stuurt zijn
factuur.” De provincie Zeeland steunt de ontwikkelingen met een subsidie van
ongeveer 50.000 euro. Welke partijen uiteindelijk gaan investeren in de
exploitatie van de diverse installaties is nog onbekend. De oude bekende
MEP-subsidie is vervallen. Wisse: “Er komt wel een nieuwe regeling. Wat ik heb
begrepen is dat Economische Zaken daarbij sterk aanstuurt op duurzaamheid van
energie. Je kunt bijvoorbeeld wel groene stroom produceren, maar als je niet
alle warmte nodig hebt, blijft de duurzaamheid beperkt. Dit bio-ethanolproject,
met scheiding en zuivering van reststromen, gaat op de duurzaamheidsschaal
waarschijnlijk hoog scoren. Dus zal het naar verwachting ook een hogere subsidie
gaan opleveren.”

Redactie GFActueel

Of registreer je om te kunnen reageren.