Home

Achtergrond laatste update:23 dec 2008

Moeizame handel in lucht

Veel telers konden afgelopen zomer fluiten naar tankwagens met zuivere CO2. Overmacht, stellen leveranciers. Dit jaar hebben ze nog meer contracten afgesloten en zijn prijzen verhoogd. Kunnen telers komende jaren rekenen op zuivere CO2-levering tegen een redelijke prijs, of moeten ze op zoek naar alternatieven? Eén ding is zeker: in de zomer zal levering weer krap worden. Door Joef SleegersVakblad voor de Bloemisterij

Over de hele wereld wordt veel te veel CO2 wordt
uitstoten, maar om aan zuivere CO2 te komen valt nog niet mee. Dat hebben
telers afgelopen zomer ervaren. De levering via Ocap-CO2 (van Shell in
Pernis) liep nog wel redelijk, op drie storingen na. Maar de levering met
tankauto’s liet het vaak afweten. Tientallen tot honderden telers kregen veel
minder CO2 dan ze nodig hadden, concludeert Matthijs Beelen van LTO
Groeiservice.Als geen CO2 wordt gedoseerd, kan de productie halveren in
vergelijking met een hoge dosering. DLV-adviseur Edwin van der Knaap: “Lange
tijd is CO2-dosering een sluitpost geweest. De laatste jaren is de
doseercapaciteit sterk toegenomen, en het blijkt dat we het effect van CO2 lang
hebben onderschat.”Vanuit Groeiservice hebben rozentelers aan LTO Noord
Glaskracht gevraagd om de leverproblemen te inventariseren, en liefst ook op te
lossen. Voor individuele telers is er namelijk geen beginnen aan om te
procederen tegen de leveranciers van CO2. Maar naast het feit dat de
leveringsvoorwaarden weinig ruimte bieden voor claims, ziet LTO Noord Glaskracht
het niet als haar taak om zich met prijsafspraken tussen tuinders en
leveranciers te bemoeien. “Als een leverancier zijn afspraken niet nakomt, is
dat heel vervelend voor een teler”, zegt directeur Dick Hylkema. “De ondernemer
moet zelf achter zijn contract aan gaan of een alternatief zoeken. Wij proberen
voor telers zo goedkoop mogelijk onze kerntaken te doen, zoals energie, arbeid
en milieu. We hebben echter geen budget om hen te helpen bij problemen met
hun leveranciers. Ze kunnen het beste hun krachten bundelen en een jurist
inhuren.”

OvermachtEen probleem is dat slechts drie bedrijven
(buiten Ocap) CO2 leveren: Linde Gas Benelux (de nieuwe naam van Hoek Loos),
Yara en Air Liquide. Die zijn op hun beurt weer afhankelijk van een handvol
producenten, waaronder enkele kunstmestfabrieken. Voor de tekorten van afgelopen
zomer beroepen alle leveranciers zich op overmacht: hier een kunstmestfabriek in
onderhoud, daar een fabriek ontploft...Voorwaarden van toekomstige
leveringen zijn ook niet gunstig. In zijn nieuwe contract stelt Yara dat het in
tijden van grote vraag minimaal 1/52 deel van het afgesproken jaarvolume per
week zal leveren. De zomer komt voor alle telers op hetzelfde moment, dus valt
te verwachten dat er weer tekorten ontstaan. Verder heeft Yara de contractprijs
van CO2 fors verhoogd, tot wel 40 procent. Sommige telers die vorig jaar een
contract kregen aangeboden voor 6,5 cent per kilo, zien nu 9,4 cent staan.
“Een paar procent prijsstijging als gevolg van de indexering is acceptabel”,
vindt gewasmanager Beelen, “maar 40 procent komt niet geloofwaardig over. Veel
telers zijn daar terecht ontevreden over.” Yara wil niet openlijk antwoorden
op de stijging. “Wij zien onze relatie met de klant als een
een-op-een-verbinding”, zegt Rob van Velzen, CO2-verkoper bij Yara. “Wij hebben
alle tuinders een schriftelijke uitleg toegestuurd. Dat loopt dus niet via de
media.” In het contract noemt het bedrijf de gestegen brandstofprijs,
productiekosten en transportkosten.

EnergieprijsOok Linde Gas heeft zijn tarieven
verhoogd, met 15,4 procent. Dat is minder dan Yara, maar nog steeds aanzienlijk.
“Wij berekenen de prijsstijging volgens afgesproken indexatiefactoren”, zegt
Robert Jan Pabon, woordvoerder van Linde Gas. “Daarvan is de energieprijs veruit
de belangrijkste. Het kost veel energie om CO2 af te koelen, onder druk te
zetten en vloeibaar te maken.” Linde Gas ziet de vraag naar zuivere CO2 alleen
maar toenemen. Er zijn voor dit jaar meer contracten afgesloten en telers willen
meer CO2.„Wij hebben afgelopen jaar onderzocht hoe we de levering zekerder
kunnen stellen”, zegt Pabon van Linde Gas. “Tegenwoordig halen wij bijna alle
CO2 uit eigen productie. Daardoor kunnen wij voor komend jaar de contractafname
met grote zekerheid garanderen. Ook met voorspelde pieken hebben we zo goed
mogelijk rekening gehouden.”Pabon verklaart de problemen met tekorten:
“Linde Gas zat met de contracten aan de maximale capaciteit. En telers vinden
het moeilijk aan te geven hoeveel ze precies gaan afnemen. Ze betalen immers
voor gecontracteerde hoeveelheid CO2 in het contract, en zijn daarom voorzichtig
met hun inschatting. Als het een warme zomer wordt en het aardgas is duur, dan
groeit de vraag naar extra CO2. En als de vraag groter wordt dan de
gecontracteerde volumes, dan weet je zeker dat er problemen gaan ontstaan. Dat
tekort speelt in heel Europa.”Voor Air Liquide ligt de zaak weinig anders.
“Afgelopen twee jaar zijn we verrast door de explosief toegenomen vraag in de
zomer. Doordat in de zomer van 2006 een aantal CO2-fabrieken te maken kreeg met
ongeplande stops, konden ook wij niet genoeg leveren”, zegt salesmanager Ad
Wiltenburg. „Indien dergelijke calamiteiten zich in de zomer van 2007 niet
voordoen, dan is er voldoende capaciteit beschikbaar om alle gecontracteerde
volumes te leveren, maar dan moet het zomers piekverbruik verhoudingsgewijs niet
nog verder toenemen. De seizoensgebonden vraag is voor de industrie nog niet
gemakkelijk op te vangen.”Air Liquide zoekt de oplossing in spreiding van de
afname en uitbreiding van de productiecapaciteit. Verder werkt het bedrijf aan
een nieuwe contractvorm waarin zij afnemers stimuleert zoveel mogelijk vlak
af te nemen. „Op dit moment zijn we terughoudend met contracten waarvan we weten
dat de piekafname in de zomer zal liggen”, aldus Wiltenburg. ’Terughoudend’
betekent in dit geval dat de CO2-prijs voor zomers piekverbruik hoger uitvalt,
het ’piektarief’. “En we zeggen er eerlijk bij: in de zomer kunnen we de
levering van grote piekvolumes niet garanderen als er meerdere productie-units
in Europa tegelijk onverwacht
uitvallen.”

Redactie GFActueel

Of registreer je om te kunnen reageren.