Home

Achtergrond laatste update:23 dec 2008

Diverse systemen uiteindelijk even rendabel

De jaarlijkse snoeidemonstratie in Sint-Truiden trekt altijd veel bezoekers uit Belgie, maar ook steeds meer uit Nederland. In Belgie demonstreerden diverse deskundigen allerlei snoei- en plantsystemen bij appel en peer. Op het eerste gezicht waren de verschillen groot, maar uiteindelijk lijkt dat mee te vallen. Zeker voor wat betreft het financiele resultaat op lange termijn.Door Anton OostveenFreelance Journalist

"Terwijl de ene helft van Nederland werd geplaagd door een enorme storm en de andere helft gebukt ging onder een dik pak sneeuw, was het in het Belgische Sint-Truiden prima weer voor de jaarlijkse snoeidemonstratie. De wind was koud, maar de groepjes geinteresseerden waren klein genoeg om met hun rug in de wind naar de 'voorsnoeier' te kijken en te luisteren. De Proeftuin voor Pit- en Steenfruit had op allerlei appel- en perenproeven een deskundige staan om de snoei van diverse rassen en plantsystemen toe te lichten.Poldermodel in fruitteeltHet is altijd leuk om over de grens te kijken, zeker als het gaat om snoeien, plantsystemen en rassenkeuze. In Nederland zijn de neuzen daarover de laatste jaren steeds meer dezelfde richting ingegaan. Zowel in plantsysteem als in snoeiwijze is er steeds minder variatie. Ook de fruitteelt is het poldermodel met zijn consensus niet vreemd. Het is dan ook niet verwonderlijk dat deze jaarlijkse snoeidemonstratie in Belgie steeds meer Nederlandse telers en voorlichters trekt.Belgisch Limburg kent geen polders, maar kent nog wel een grote verscheidenheid in plantsystemen bij Conference. Althans op de Proeftuin in Sint-Truiden. Al meer dan tien jaar liggen daar tien plantsystemen met hun snoeiwijze naast elkaar. Tot 2003 werden ze intensief vergeleken, inclusief de kosten en producties. Inmiddels is een nieuwe proef in productie met zeven plantsystemen. Voldoende bomen om te snoeien en stof om te bediscussieren tijdens de jaarlijkse snoeidemonstratie. Want het ene jaar is het andere niet, blijkt bijvoorbeeld uit de knopbezetting voor het volgende jaar.Streng van bovenPaul van Laer van vruchtboomkweker Nicolai had niet het makkelijkste object om te snoeien. De snoerbomen zijn dit jaar flink gegroeid en hebben weinig gemengde knoppen. 'Een gevolg van het afgelopen groeiseizoen', legde de voorlichter uit. 'De bomen zijn met veel bloemen het voorjaar ingegaan. Daarom is het plan om ze dit voorjaar te wortelsnoeien uitgesteld. Door de droge zomer hebben de bomen extra wortelvolume aangemaakt. Toen het in de nazomer nat werd, zijn de bomen alsnog te hard gegroeid. Met als resultaat veel meters groei in de kop en weinig knoppen. Daarom gaan we dit object nog dit jaar aan de ene kant wortelsnoeien en pakken we de andere kant in het voorjaar.'Onderin de boom liet Van Laer voor een snoerboom tamelijk wat hout zitten. 'Het volume van dit object is te klein', verklaarde hij. 'Daarom houden we onderin wat meer hout aan om een klein gestel te kunnen vormen.' De ruimte daarvoor is beperkt. De rijen staan op een afstand van 3,20 meter. Daarbij is een klein gestel eigenlijk noodzakelijk om voldoende volume te houden. Andersom geredeneerd; met deze snoeren als boomvorm zouden de rijen dichter op elkaar moeten staan. Uit de productie van 2004 bleek dat nog niet zo sterk. Die deed niet onder voor het object V-haag. Wel vielen de snoeren op doordat ze veruit het kleinste aandeel peren boven 60 millimeter voortbracht.Afgemeten aan het aantal sporten dat Van Laer omhoog moest om het bovenste deel van de bomen te snoeien, is een afstand van 3,20 meter aan de krappe kant. In Nederland geldt als vuistregel dat de bomen na de wintersnoei zo hoog mogen zijn als het pad breed is. Misschien dat de slanke snoeren van dit systeem wat speelruimte mogelijk maken, maar 3,50 meter is toch wel het maximum. De voorlichter had heel wat ingrepen nodig om alle zware twijgen in de bovenste helft weg te knippen. 'Hoe hoger in de boom, des te strenger moet je snoeien.'Variaties op een themaIn tegenstelling tot de snoerbomen laten de plantsystemen met de langere snoeiwijze zich ogenschijnlijk makkelijker snoeien. Het volume is wat 'rommeliger gevuld' en het hout wordt niet zo intensief beknipt. De toeschouwers hadden de indruk dat deze bomen beter waren voorzien van knoppen voor het volgende jaar dan de kortgesnoeide objecten. Daarbij zal de verklaring van Van Laer ongetwijfeld een rol spelen, maar het verschil is meer structureel, dacht een Nederlandse voorlichter. 'Het eenjarig hout dat ontstaat na een snoei-ingreep is toch anders dan de eenjarige verlenging van een tweejarige tak. Misschien dat aan de laatste makkelijker gemengde knoppen worden gevormd.'Het oogt heel divers, zeven verschillende snoei- en plantsystemen naast elkaar. Maar de overeenkomsten zijn groter dan de verschillen. De systemen hebben een vuistregel gemeen: hoe kleiner het volume per hart- of gesteltak, des te korter wordt die beknipt. Omgekeerd geldt dat hoe groter dat volume is, des te meer (zij)hout wordt getolereerd. Niet alleen door takken lang te laten, maar ook door de bekende een-twee-drie-methode in bijvoorbeeld de vrije spil toe te passen. Hierbij wordt eenjarig hout gespaard om daar in het tweede jaar peren van te plukken en er in het derde jaar afscheid van te nemen.In de proef die in 2003 werd afgesloten, liepen de financiele resultaten weinig uiteen. Zo weinig, dat de proeftuin na tien jaar concludeert dat iedereen het systeem moet planten dat hem of haar het beste ligt. In de jongste proef scoren de meest intensieve systemen het hoogst, zowel in productie als in kosten. Als over enkele jaren ook de minder intensieve plantsystemen hun volume hebben volgroeid, zal blijken of in deze proef wel verschillen tussen de plantsystemen naar voren komen.KaderDrapeausysteemHet drapeausysteem is een voorbeeld van een plantsysteem met weinig insteekkosten. Per hectare worden 1.600 bomen onder een hoek van 45 graden geplant, waarna zeven tot acht takken aan draden in een soort U-vorm worden geleid. Een onevenredig sterke zijtak kan daarbij weer worden opgesplitst. De productie is tot nu toe vergelijkbaar met de vrije spil, maar het plantsysteem vraagt van alle extensieve systemen de meeste arbeid."

Redactie GFActueel

Of registreer je om te kunnen reageren.