Home

Achtergrond laatste update:23 dec 2008

Stortgas en biogas aantrekkelijke alternatieven

Paprikateler Eddy van Gool woont op een steenworp afstand van de vroegere vuilstortplaats Bavel-Dorst. Deze vuilstortplaats produceert sinds de jaren zeventig grote hoeveelheden brandbaar gas. Dit werd oorspronkelijk verbrand met enorme toortsen. Sinds 1994 stookt Van Gool twee wkk's en een van zijn ketels met dit stortgas. Ook zijn Santini's telende buurman gebruikt het. Om altijd over voldoende CO2 te kunnen beschikken stookt Van Gool een tweede ketel met aardgas. Dit om elk risico op gewasschade te voorkomen, want het stortgas is niet zo schoon als aardgas. Mede omdat er vrij veel zwavel in zit, moest de hele gasstraat van de ketel van roestvrijstaal gemaakt worden. Dat alleen al kostte 40 duizend gulden. De aanleg van leidingen en de aansluitingen zijn indertijd volledig gesubsidieerd.Verder is de verbrandingswaarde van het gas slechts 60 procent van die van aardgas. Van Gool moet dus meer kuub stortgas verbranden om dezelfde hoeveelheid warmte te krijgen als met aardgas. Daarom worden de geleverde kuubs via de verbrandingswaarde omgerekend naar kuubs aardgas. Bovendien krijgt hij volgens ingewijden 12,5 procent korting op de tuinbouwgasprijs.Doordat hij zo weinig aardgas gebruikt, is Van Gool geen vrije klant op de gasmarkt, ondanks zijn 2,7 hectare paprika's. Daarom heeft het nog geen zin om met stortgas bijvoorbeeld pieken in het aardgasverbruik te voorkomen. Van Gool verwacht dat hij en zijn buurman nog zo'n zes jaar op dezelfde hoeveelheid stortgas per jaar kunnen rekenen. Daarna komt er ieder jaar wat minder vrij. Zuivere CO2Vlak achter de 5 hectare kas van tomatenteler Guy Mortelmans in Lier ligt een stortplaats waar dagelijks nog zo'n 200 ton huisvuil gestort wordt. Vanwege stankklachten werd tot tien jaar geleden het gas verbrand. Dat vond Mortelmans zonde: hij verstookte zelf dure olie, terwijl achter zijn bedrijf enorme hoeveelheden warmte werden vernietigd. Hij stelde de stortplaatsdirectie voor het gas voor zijn kas te gebruiken. Omdat op de stortplaats veel elektriciteit verbruikt wordt, werden twee wkk's geplaatst. Die leveren continu 1,5 miljoen kiloCalorien per uur aan warmte.Om pieken in de warmtevraag op te vangen heeft Mortelmans daarnaast een ketel van 1,5 miljoen kiloCalorien, eveneens gestookt op stortgas. Hoewel het stortgas voldoet aan bijvoorbeeld de NOx-norm doseert hij zuivere CO2. Hij wil in de teelt geen risico lopen.Derde goedkoperMortelmans heeft indertijd geinvesteerd in het gebouw voor de wkk's en de eigen ketel. De kosten daarvan vielen echter volledig onder een gunstige aftrekregeling. Het gebouw verhuurt hij aan de eigenaar van stortplaats en wkk's, Igemo. Met een warmtemeter wordt bepaald hoeveel hij afgenomen heeft. De hoeveelheid zuivere CO2 die hij doseert, krijgt hij terug in gratis kiloCalorien warmte. De prijs van de warmte varieert met de gemiddelde olieprijs van het voorgaande jaar. Gemiddeld is hij eenderde goedkoper uit dan wanneer hij op olie zou stoken.Aan de ketel is indertijd weinig aangepast. Na tien jaar moest hij echter onlangs een nieuwe kopen. Hij wijt dat vooral aan het feit dat de ketel in het begin te vaak te koud gehouden werd. Door de condensatie die dan ontstaat gaat hij roesten. Het stortgas is ook wat agressiever dan aardgas. De nieuwe ketel is daarom iets aangepast. Dat kostte 2.500 euro. Over twee jaar is de stortplaats vol. Desondanks is er de eerstkomende 30 jaar nog meer dan genoeg gas voor Mortelmans' bedrijf. Gasprijs verdubbeldDirecteur Hermann-Josef Schumacher van proefstation Gartenbauzentrum Straelen zag in 1999 de stookkosten voor glastuinbouwers in de regio verdubbelen van 5 euro per vierkante meter naar 10 euro. Hij besloot een proef op te zetten met een 'biogasfabriek', gecombineerd met een wkk. Zijn proefbedrijf telt 1.800 vierkante meter kassen. De installatie moest voldoende gas leveren om de basislast (70 procent) van de warmtevraag van het onderzoekscomplex te dekken: 2,6 miljoen kiloWattuur (kWh) aan warmte per jaar.Een biogasfabriek maakt van 1 ton organisch materiaal 750 kubieke meter biogas. Het verbranden van die hoeveelheid biogas in de wkk levert 1.700 kWh aan nuttige warmte in de kas op. Jaarlijks moet de fabriek dus 1.650 ton organisch materiaal omzetten in 1,22 miljoen kuub biogas.Het verbranden daarvan in de wkk levert naast warmte 2,8 miljoen kWh aan elektriciteit op. Met de elektriciteit wordt bij verkoop aan het Duitse nutsbedrijf 281 duizend euro verdiend, de warmte bespaart 52 duizend euro aan aardgas. Met de opgewekte elektriciteit en warmte 'verdient' Schumacher 333 duizend euro per jaar. De jaarkosten voor de installatie bedragen 87 duizend euro, de inkoop van het organisch materiaal kost 194 duizend euro. De totale kosten bedragen 281 duizend euro. Blijft over: 52 duizend euro per jaar. Geen slechte vergoeding voor een investering van 614 duizend euro.RendementTwee kanttekeningen zijn hier op hun plaats. Schumacher gebruikt als grondstoffen graan en 'markstamkohl', een voedergewas. Deze beide grondstoffen hebben een hoog gehalte aan organische stof. Daardoor is de opbrengst aan biogas per ton grondstof vrij hoog. Het rendement van een bepaalde grondstof is afhankelijk van de kosten per kuub biogas die hij oplevert. Vooral verse organische stof zoals groenafval geeft een veel lagere hoeveelheid biogas per ton.De tweede kanttekening betreft de restvloeistof. Schumacher hield vorig jaar 5.700 kubieke meter aan restvloeistof over. Hijzelf ziet daar mogelijkheden voor als meststof in de akkerbouw. De vloeistof bevat per kubieke meter gemiddeld 6 kilo stikstof. Bij een normaal bemestingsniveau is met 34.200 kilo stikstof 380 hectare akkerbouw te bemesten. Dat komt neer op ruim 2 duizend hectare akkerbouw per hectare glastuinbouw. Aan de andere kant, bij een bemestingsniveau van 150 kilo stikstof en een opbrengst van 7,5 ton graan per hectare kan met het afvalwater de totale benodigde hoeveelheid organische stof geteeld worden die de biogasfabriek verbruikt. De transportkosten voor die bijna 6 miljoen liter afvalwater zijn dan nog het enige, maar niet geringe probleem.CONTEXTAlternatief gasEnergie is voor veel glasgroenten naast arbeid de belangrijkste kostenpost. Door ontwikkelingen op de wereldmarkt en de liberalisering van de gasmarkt, wordt aardgas steeds duurder. Daarom wordt alternatieve energie aantrekkelijker. Afvalgas, gewonnen uit een vuilstortplaats bijvoorbeeld. Of zelfs zelf geproduceerd biogas.

Redactie GFActueel

Of registreer je om te kunnen reageren.