/ / / Het recht van de sterkste

Het recht van de sterkste

15 reacties

Tekstgrootte

Pieternel Bouwman - van Velden

Freelance journalist

Freelance journalist voor tuinbouwvakbladen en nog veel meer

21 jun 2010 - Geldt in de tuinbouw het recht van de sterkste? En is dat nu eigenlijk wel zo slim?

Steeds vaker hoor ik grote ondernemers op voorsprong hardop redeneren dat koude sanering de beste oplossing is van de crisis. “Ik wacht mijn tijd wel af totdat het wat beter gaat”, is zo’n opmerking die behoorlijk hard overkomt. Dat soort mensen incasseert de kosten die bij zo’n uitputtingsslag hoort. Dat is het risico van anderen de markt uitdrukken, ook wel empire building genaamd.

Uniforme knallers
Stel nu dat het de tuinbouw niet lukt om handen ineen te slaan en afzet te verbeteren, waardoor de prijsvorming blijft zoals die nu is en waar alleen de telers van bulkproducten voor de laagste kostprijs zich nog een plaats in de markt kunnen vechten. Hoe komt de glastuinbouw er dan over vijf, zeg tien jaar uit te zien? Blijven er dan vijftig mega-bedrijven over van soms meer dan honderd hectare ieder, waarbij de rest het loodje legt?
De gevolgen zullen vermoedelijk zijn dat het productenpakket zal inkrimpen tot een paar uniforme knallers als tomaten, paprika’s, komkommers, wat aubergines en vollegrondsgroenten. Het evenwicht tussen de bedrijven is dan van dien aard dat de strijd om de gunst van de klant nog sterker wordt bevochten. Bovendien zijn bedrijven dan nog makkelijker onderling inwisselbaar en dus kwetsbaar.
Nog een schepje er boven op: grootindustriëlen als bijvoorbeeld Unilever kunnen noodlijdende bedrijven opkopen en van de tuinbouw echte voedingsindustrie maken. Waarom niet?

Echt eten
Ik ben dan benieuwd wat de reactie vanuit de samenleving is. Die zal niet mals zijn. Een steeds grotere groep invloedrijke consumenten zet zich af tegen industrieel bereid voedsel, waar de tuinbouw dan ook onder zal komen te vallen. Protesten tegen nieuwbouw van glastuinbouw zal verder toenemen.
Is dat de weg? Of is het tijd om eens goed te luisteren naar wat linkser getinte geluiden in de samenleving van een verhoudingsgewijs hoog opgeleide groep mensen die veel diverser voedsel willen eten. Zij besteden bewust aandacht aan niet uniforme producten en kiezen voor een gezonder leven. Deze discussie is volop gaande en zou de ondernemers in de tuinbouw wakker moeten schudden. Want om aan die wensen tegemoet te komen zullen ook de wat kleinere, gespecialiseerde en kleurrijke bedrijven nodig blijven. Bedrijven die het imago van de sector hoog houden en het tuinbouwlandschap gemêleerd houden.

Op Foodlog vindt u een langere overpeinzing, naar aanleiding van een gesprek met Fred van Heyningen, Rabobank Westland.

15 Reacties

idd Pieternel, een boerensuper franchise. Een vrijwillige franchise, een soort cooperatie zonder winstoogmerk, alleen dat de deelnemers meer voor hun eigen inspanningen krijgen. Ik ben het ook helemaal met de doorbijter eens. Vandaar ook deze uitspraak "Ik denk dat de franchise al afgeschoten wordt, voordat het van de grond komt. Puur doordat het verkeerd gepresenteerd wordt."

Jos Bakker - 28-06-10 23:23

Wie snapt het nog; wat valt er nou te ,,franchisen,, in alleen het 1e stukje van de keten? Je moet juist aan het eind van de keten waar je de consument tegenkomt onder een sterk merk opereren, we kennen allemaal voorbeelden van b.v. zeer geslaagde (AH-, drogisten-, opticien-) franchise-ondernemers. Maar dat is nog wat anders dan afspraken binnen een telersvereniging .Of de rabo een concreet plan heeft, en hoe dat eruit ziet is mij niet helder.

De doorbijter - 28-06-10 23:09

De franchise die Rabo voor ogen heeft is die waar de telersvereniging bepaalt welke rassen er in welke hoeveelheid worden geteeld en een gezamenlijke afzet. Je zit dan uiteindelijk nog steeds aan productiezijde. Zie ik het verkeerd of bedoel jij een organisatie die ook zelf aan consumenten verkoopt, zoals de boerensuper, het plan dat LTO Noord onderzoekt.

Pieternel - 28-06-10 21:14

Bij franchise denk ik meteen aan mcdonalds, burger king, new york pizza, dat soort zaken. Vaak wordt dan de schaduwzijde verteld dat je het restaurant volgens de eisen van de "franchisegever" moet inrichten en dat je een flink deel moet inleveren van je winst. Aan de andere kant zie ik ook wel de voordelen, veel franchisenemers zijn er niet bepaald arm van geworden en doordat er vele "franchisenemers" de restaurants beheren onder een gezamenlijk merk, kan je profiteren van een gezamenlijk inkoopbeleid en promotie. Om in je ééntje als detaillist promotie te maken kan torenhoge kosten met zich meebrengen, doe je dit met z'n allen en zit je in het hele land, vallen de promotiekosten wel mee.

Ik denk dat de franchise al afgeschoten wordt, voordat het van de grond komt. Puur doordat het verkeerd gepresenteerd wordt. Want waarom alleen groenten en fruit verkopen als je ook een franchise op verse AGF, vlees, zuivel, gevogelte en vis kan beginnen? Zo maak je het voor de consument ook aantrekkelijker die geinteresseerd is in onestopshop en verse producten.

Jos Bakker - 28-06-10 18:44

Franchise is het dus niet, als ik Westlander en Tommy moet geloven. Toch is het wat de bank predikt. De Prominent-aanpak geldt daarbij als voorbeeld.
Zijn er ook voordelen te bedenken aan de franchise-aanpak? En weet iedereen eigenlijk wat franchise precies inhoudt? Onbekend maakt onbemind. Je verliest zelfstandigheid, maar je pakt er zekerheid voor terug (als het goed is).

Willempie heeft het opgegeven, als ik zijn reactie goed begrijp. Ik vraag me zelf af of er nog mogelijkheden zijn dat ondernemers in het verweer komen, of dat het gewoon niet meer gaat lukken. Of is die bedrijfstak nog sterk genoeg als alleen de grote bedrijven overleven?

Ik lees dat Meiny Prins weer goede zaken heeft gedaan in China. Andere toeleveranciers doen precies hetzelfde. Die toeleveranciers zullen toch weten dat hun producten in het buitenland alleen iets waard zijn met opgebouwde kennis van Nederlandse ondernemers. Droogt die op, dan stopt ook de zo bejubelde export van kennis. Ik hoor nu al geluiden dat de voorsprong afneemt.

Pieternel - 28-06-10 14:41

Ja, wat moet ik hier van zeggen.
hier in Turkije is al het zelfde gaande, ik ben groot en bepaal wat er gebeurd.
resultaal is dat de handelaren vrachtwagens volladen met goedkope producten onder de kost prijs.
Dat grote afnemers de grote bedrijven gaan opkopen is zeker.
tegen welke prijs is ook wel bekend, zo laag mogelijk het is toch handel en gelijk hebben ze, als ik zo`n kans krijg doe ik het ook. (prijspakkertjes toch)
Verdeel en heers vernietigd ons zelfstandige ondernemerschap.
Zou het kunnen zijn dat we zelf hopeloos verdeeld zijn en dat politiek en subsidie dit nog eens versterkt.
Vroeger gingen we in protest en dat zorgde voor verbondenheid en ook voor een beter resultaat.
Nu laten we ons volledig afslachten en daar zijn we zelf verantwoordelijk voor.
Kijk naar wat ons verbinden kan en regeer vanuit eigen kracht zodat schoonheid er weer is.

Willempie. - 27-06-10 10:50

Het 'Engels model' heeft bewezen nefast te zijn voor de tuinbouw. De supermarkten hebben geen automatische fair trade reflex, en zullen het niet laten om systematisch onder de kostprijs te kopen. Maar zoals nu keer op keer bewezen wordt, het doet hen geen centje pijn om aan een normale prijs te kopen.
De handel heeft zijn taak, en daar hoort zowel inkopen als verkopen bij. De handel heeft geen produkrtzekerheid nodig. Ze moet precies in een wereld van varierende productie werken, dat is haar rol, altijd geweest.
Verder: er is geen produkt met 'intrinsieke' toegevoegde waarde als je het in de supermarkt op het schap legt, waar dan ook. Dat is marketingkwatch.Enkel in de zeer korte keten is dat mogelijk. En daar is zelfs een bedrijf van 5000 m² te groot voor.
Franchise? Misschien een oplossing voor Rabo om haar ondertussen hallucinante glasbezittingen te verpatsen aan een andere organisatie.

tommy - 25-06-10 08:07

Als de rabo denkt dat franchise-organisaties de oplossing zijn is dat niet alleen heel naiief , maar ook precies het tegenovergestelde van wat nu gebeurd :The greenery is op gesplitst en vdn mocht zn thuishandelaar niet opkopen.
Ik zie duidelijk oplevingen nu het handelshuis van the greenery weer moet inkopen.
Eigenlijk is het huidige probleem al eens eerder geweest voordat er veilingen waren ,werden de boeren en tuinders ook uitgknepen door de handel .Ze werden met verhalen van overschot bang gemaakt en verkochten onder de kostprijs.

Westlander - 24-06-10 17:51

Nee Westlander, ik weet wat je bedoelt en dat is zeker geen goede zaak. Vandaar ook mijn constante geprik in dat zelfvernietigende systeem.

Pieternel - 24-06-10 13:44

De enigste zekerheid die we krijgen is dat we ons produkt kwijt zijn.
Maar over de prijs hoeft niet onderhandeld te worden .Dat is toch geen goede zaak?
Als een handelaar zn produkt maar blijft krijgen waarom zou ie er dan meer voor willen betalen?