Overleven

Wilma Duijvestijn

Teler

Teler van krulandijvie en Chinese kool in ’s Gravenzande (ZH)

12 okt 2009 - De bedrijven zijn groter, de leningen complexer, de belangen groter. Je hebt nu meer te verliezen.

Ik hoef niemand te vertellen dat het in de hele branche zeer slecht gaat. Regelmatig wordt er aan ons gevraagd hoe het gaat bij ons. Dan vertel ik dat het allemaal niet meevalt en dat het een tijd van overleven is.

Tegenvallende opbrengsten
Zo ervaar ik het ook. Tijdens zo’n gesprek zei iemand tegen mij dat hij het opvallend vond dat de meeste tuinders zo positief zijn, ondanks de vreselijk tegenvallende opbrengsten. Dat er zelfs  ondernemers waren die nog meer hectaren er bij gaan bouwen! De meest positieve opmerking was toch wel dat een tuinder zei dat hij volgend jaar  2 euro  per m2  minder hoeft uit te geven dan dit jaar, omdat hij een lagere gasprijs had gecontracteerd. Dit was al zijn eerste “verdienste”.

Investeringen
Wij zijn zelf in 1981 begonnen met tuinen. Als 21-jarige, net uit de pubertijd, met een tomeloos enthousiasme en een rente van bijna 12 procent! Je bent jong en je hebt niks te verliezen, want je hebt nog niks, alleen een lening bij de bank. We begonnen met 6000 m2 op pachtgrond. Ook toen viel het niet mee om te overleven. Maar we hadden niet veel nodig, dus we redden het wel. Nog een moeilijke periode gekend, met zeer tegenvallende prijzen en hoge kosten. Ook hier zijn we (beter) uit gekomen door maatregelen durven te treffen die misschien tegen je gevoel ingaan. Zoals investeringen als verloren te beschouwen en niet verder mee door te gaan, zodat ze niet nog meer geld gaan kosten.

Bedrijven groter
Maar het is geen 1981 meer. De bedrijven zijn groter, de leningen complexer, de belangen groter. Je hebt nu meer te verliezen. Ook nu zullen er bedrijven afvallen, net als toen. Maar het enthousiasme is gebleven en de positieve instelling bij de meeste ondernemers ook. Dit zijn de overlevers.