Tuinders onder de loep

Tekstgrootte minusminusplusplus

Bernadette Bijman-Kroon

Freelance Journalist

Bernadette Bijman-Kroon

van nature nieuwsgierig, bij voorkeur uitbundig, altijd een eigen mening, in haar hart ondernemer.

20 feb 2012 - Wij tuinders zijn een uitstervend ras. Daardoor zijn wij, net als zeldzame dieren, interessant om te bestuderen.

Met de omschrijving tuinders ben ik wel streng. Alleen mensen die voor eigen rekening ondernemen, vallen wat mij betreft onder deze noemer. Met de schaalvergroting neemt het aantal collega's keihard af. Dat is zorgelijk, om soms heel verschillende redenen.

Ik was een keer op een groot wetenschappelijk congres van geleerden van over de hele wereld, die zich specialiseerden in het bestuderen van coöperaties. Ik zat op dat moment nog in een regiobestuur en voelde me net een dodo. Wat ongemakkelijk dat ze al mijn beweegredenen en bewegingen registreren en in hokjes indeelden! De schaalvergroting van de coöperaties was aanleiding voor een hele discussie, want hoe betrek je de leden, die bovendien zelf steeds groter worden? Blijven die het voordeel van samenwerken nog wel zien?

Met die schaalvergroting komt ook een heel ander aspect in het geding. Bij de Universiteit van Tilburg doen ze onderzoek naar het succes en geluk van ondernemers. Vragen als: "Merkt u dat u thuis prikkelbaar bent, omdat uw werk veeleisend is?" Of: "Als ik thuis kom moeten ze mij even met rust laten." En: "Kunt u moeilijk aan uw verplichtingen thuis voldoen, omdat u in gedachten steeds met uw werk bezig bent?" Deze vragen zijn voor mij behoorlijk confronterend. Het is de vraag of dit vijftien jaar geleden anders was toen de bedrijven nog kleiner waren. Wat vindt u?

1 Reacties

Hoi Bernadette,
15 jaar terug vind ik persoonlijk moeilijker te plaatsen omdat wij toen al volop in de expansie perikelen zaten, makkelijker is het vergelijk met 30 jaar terug. Begin ’80 op de verjaardagen van opa en oma. Dan was altijd de familie compleet en het was een echte tuinders familie (Gerdeneers van Venlo), ooms waren tuinder en tantes waren met een tuinder getrouwd, simpel. De woonkamer was altijd goed gevuld met mensen en rook. Later op de avond ontstonden er meestal 2 tafels, de mannentafel waar bier, pakjes drum de dienst uit maakten (niet vergeten de hofnaar sigarenkist van Opa) en de vrouwentafel rijkelijk gevuld met de sherry’s, de belinda’s, borrelnootjes en de laatste foto kiekjes. Ik als puber was gepromoveerd naar de mannentafel en liet mijn neven achter, vol trots liet ik mijn kunsten zien van het draaien van een sjekkie, en niet vies van bier was. Op jonge leeftijd kreeg ik dus al die verhalen mee, en ze gingen altijd over het bedrijf, uitgezonderd een enkele keer over paarden of de jaagt. Het een had trouwens met het ander te maken. Iedere oom en ook mijn vader vertelde vol trots over hun bedrijf, de teelt, de prijzen, de kwaliteit. Uiteraard kwamen ook de zorgen veelvuldig voorbij, niemand had geheimen voor elkaar, het was een open boek welke elke keer weer bij een familiefeest op dezelfde bladzijde werd open geslagen en eindigde. Ik heb mij vaak afgevraagd hoe is het mogelijk dat mijn ooms, vader en opa steeds weer over het zelfde een hele avond zo gepassioneerd konden vertellen. De bedrijven destijds varieerden tussen 1 en 2 hectare glas (boven modaal destijds), er waren bloementuinders maar vooral groente tuinders.
Vreemd, nu is alles anders, los dat er geen rookgordijn meer hangt, sommige familie bedrijven zijn werkelijk geëxplodeerd, voor één was zelfs Europa te klein en deze is uitgeweken naar Afrika. Een fantastisch bedrijf, zo moet het eruit hebben gezien in de koloniale tijd van weleer denk ik soms. Bijna alles heeft ook een andere naam gekregen, zo heb ik een woord als commercieel manager nooit gehoord toen ik klein was aan opa’s tafel, trouwens mijn opa had oomlief voor gek verklaart als deze gezegd had ooit zijn geld te gaan verdienen met bloemen in Afrika. Nee alles is anders, zo hebben we tegenwoordig ons jaarlijks terugkerend familiefeest ergens in Juni, op een niks gebaseerde datum. Duidelijk is wel dat er weinig gepraat wordt over de bedrijven, het feest heeft een totaal ander karakter gekregen, veel draait om de jeugd, onze toekomst. Zelfs afgelopen jaar toen de EHEC crisis in volle gang was werd er maar even bij stil gestaan. Er wordt alles aan gedaan om het allemaal zo leuk mogelijk te maken voor iedereen, speeltjes voor de kleintjes, de pubers zijn druk in de weer met hun ipod’s, er is geen “mannen of vrouwen” tafel meer. Centraal staat de familie over het bedrijf wordt slechts oppervlakkige informatie gedeeld tussen iedereen met iedereen, dit is toch wat ik destijds ook zo wilde. De zorgen omtrent het bedrijf zijn thuisgelaten, het is immers NOT DONE om hiermee andere lastig te vallen. En dit is maar goed ook, hoe anders was het toen, in de tijd dat cooperativiteit hoogtij dagen vierde. Maar soms als je een gevoelige snaar raakt spreken gezichten boekdelen. Dan zie je duidelijke herkenning en weet je een ding zeker, niet alles is veranderd.
hans de groentechef - 21-02-12 17:47

Reageer op dit artikel

Naam + Bedrijf *
E-mailadres (wordt niet getoond) *
*
Reactie *
  Velden met een * zijn verplicht

 

Laatste Blogs

Miljoenenfraude bij supermarkten

Jeroen Verheul 23-mei-2012,

Onderscheidend?

Bernadette Bijman-Kroon 15-mei-2012,cloud2

Laatste teeltgeluiden

Arjan de Haas

'Eerste aardbeien van vollegrond'

Annechien Quartel

'Al drie keer gekopt om meer zijtakjes te maken'

Berto Kerkhof

'Planten was een kleine avondvierdaagse'

Frank Swinkels

'Je beurt geld voor wat je levert'

Paul Demyttenaere

'Het was geen seizoen om over naar huis te schrijven'

Gerrit Bronsink

'Een haperende kraanafsluiter, dat bleek het probleem'

Rien Dieleman

'Voor het planten is het stelen van de dag'

Bart de Bakker

'Qua kwaliteit is Merlice een succes maar hij komt wel erg laat in productie'

Ties Verbaarschot

'Je begint te merken dat het einde van de teelt in zicht begint te komen'

Poll

De liberalisering van de energiemarkt is voor mij de afgelopen 10 jaar gunstig uitgepakt.

  • Eens, zonder vrije markt was het slechter geweest
  • Oneens, de keuzevrijheid valt tegen
  • Neutraal, wel gewend aan de voors en de tegens
Bekijk resultaten

Wilt u uw keuze toelichten? Reageer hier.