Mooi moment

Ronald Kalter

Witlofteler

Teler van witlof en sla in IJsselmuiden

24 jun 2009 - Plots schrik je met een klap wakker, niet van een onweersbuitje maar van de zwaarste bui van de laatste 20 jaar.

Het moment van een nieuw seizoen is voor mij altijd als er weer een auto van DHL de dam op komt en een paar flinke dozen aflevert met daarin 12,5 miljoen witlofzaadjes. Uit die paar dozen groeit een jaar later 1, 3 miljoen kilo witlof, altijd weer een fascinerende gedachte.  Voorafgaand daaraan is dan al de perceelskeuze geweest en de daarbij horende rassenkeuze. Daarna komt dan het moment waarop het kleine fijne zaadje van het witlof aan de grote kale akker moet worden toevertrouwd.

‘Zaaien is raaien’
Vroeger werd het spreekwoord gehuldigd ‘Zaaien is raaien’, tegenwoordig hebben we wat meer hulpmiddelen en kennis om te proberen een optimaal moment te pakken, om het zaad aan de akker toe te vertrouwen, maar nog blijft het woord ‘raden’ actueel, net als vroeger. Dit seizoen lagen de ruggen er eind april al perfect bij mede door het mooie weer in april en de vorst van januari, als kers op de taart kwam er begin mei ook nog enkele flinke buien waardoor er een prima structuur en aansluiting was en het zaad van de vijand (onkruid) vast kon ontkiemen en daarna een willige prooi van Roundup werd.

Krabben in de ruggen
Rond 20 mei breekt dan de tijd van zaaien aan als de omstandigheden goed zijn, dat wil zeggen, een gemiddelde etmaaltemperatuur van boven de 15 graden en regen op de hand. Dit was het geval rond Hemelvaartsdag en in enkele dagen werd dan ook al ons witlof gezaaid. Daarna breekt dan de tijd aan van krabben in de ruggen en kijken af het zaad al kiemt, dat ging erg voorspoedig door de goede omstandigheden en voldoende vocht en temperatuur waardoor de zaadjes allemaal tegelijk van start gingen om boven de grond te komen. Fluitend gingen de akkerbouwers en de teler dan ook naar het veld om te kijken hoe goed de stand wel niet zou worden. Met de eerst plantjes boven en het weerbericht van een onweersbuitje in het achterhoofd, reis je dan ook vol goede moed naar huis, met de gedachte dat dit toch wel de mooiste zaai van de laatste 20 jaar zal worden.

Onneembare hindernis
Plots schrik je dan met een klap wakker die nacht, niet van een onweersbuitje maar van de zwaarste bui van de laatste 20 jaar. Wij liggen dan nog onderdak, maar die zaadjes liggen net aan onder de grond en de snelle rakkers van de zaadjes staan juist goed en wel boven. Zij zijn dan ook geen partij voor slagregen en hagel. De zaadjes die nog onder de grond zitten worden bedekt met een laagje volledig dicht geregende grond die zo gauw deze opdroogt na die bui, zal functioneren als een voor een kiemplantje bijna onneembare hindernis. Na een week tussen ‘het valt gelukkig wel mee’ (de zaadjes zijn niet weggespoeld), ‘het wordt niks’ (door die korst), komt dan toch (een beetje regen) waarmee de kost als sneeuw voor de zon zacht wordt en daarmee de kiemplantjes na een week tussen hoop en vrees toch de kans geeft om definitief boven te komen.

Het is dan wel niet de gedroomde supperstand geworden moor doordat ze allemaal tegelijk gekiemd zijn, is de stand toch goed. Mooi is het dan als je met collega's overlegt over hun ervaringen, als dan blijkt dat eerder en later zaaien toch meer problemen gaf (afgehageld of te veel korst door droogte) het besef dat je het moment van zaaien toch aardig hebt geraden. En dat is dan ondanks de ellende van de afzet toch maar weer een mooi moment.