Onzichtbare motor

Ja ja ik herinner mij nog goed de oliecrisis, wij hadden toen speciale salamanderkachels gekocht en alvast in de kas gezet, deze konden gestookt worden op steenkoolbricks en zelfs in olie gedrengte turf. Uiteindelijk zelden gebruikt, de 10000 ltr petroleum is nooit leegkomen te staan uiteindelijk. Het vroege opstaan was normaal omdat s'morgens vroeg aanvoer was voor de veilingklok die starte vanaf 6.00 uur. Had je kropsla dan moest je om 7.00 uur s'morgens aanwezig zijn met een mooie monsterkrat. Je reed met je vrachtauto, sommige te paard en wagen langs de klok. Het was altijdspannend, maar zoals gezegd aanbieder en bieder kwamen daar te zamen en dronken na afloop samen wat in de veilingkantine. Soms kreeg mijn vader een cabaanse sigaar van een Duitse koopman aangeboden of hij een sigaret van mijn vader. iedereen kent iedereen. Hard werken was normaal voor die tijd, niet alleen voor de tuinder, ook de fabrieksmensen draaiden lange dagen of moesten het geld op grote diepte verdienen. Niks zo erg als mentale moeheid, mijn vader zou zo weer die tijd over doen.

@Pieternel, volgens mij is tuinder een vak, en dat gaat de komende jaren grote problemen geven bij bedrijfsoverdracht van ouders op kinderen. Het is namelijk een vak waar vaak al een aantal jaren weinig mee verdiend wordt, door de meesten althans. Het geinvesteerd vermogen is vaak wel heel hoog, en derhalve het rendement daarvan heel laag. Dat laat zich slecht overdragen, omdat de externe financier wel rendement verlangt. Als je dan als ouder wilt overdragen zul je het tuinder zijn als levenswijze moeten zien, en je vermogen gratis beschikbaar moeten stellen aan je kinderen (en daarbij ook nog het risico moeten dragen). Hoe verstandig dat is, laat ik in het midden.

Vroeger alles beter? Welnee! Mijn pa moest op zijn trouwdag om 4.00 uur uit zijn bed, omdat er nog perziken moesten worden geoogst. Dat verhaal gaat nog steeds door de familie. En ik herinner me zeker het rampjaar 1973 van de oliecrisis dat onze familie deed sidderen.
Ik moet eerlijk zeggen dat het werk er heel erg op vooruit is gegaan, zeker door de buisrailkarren en sorteerinrichtingen. Het werk is fysiek minder zwaar geworden, mentaal juist meer belastend.

Wat ik eigenlijk wilde verwoorden is dat er bij opvolging zoveel meer komt kijken dan alleen cijfers. Traditie, trots, niets liever willen doen, houden van je vak, teleurstelling, kortom emoties van velerlei aard. Ze zijn moeilijk in woorden te vatten en worden vaak niet uitgesproken, maar spelen een belangrijke rol in het maken van keuzes. Kunnen de tuinders van nu nog goed verwoorden wat de mooie kanten van het vak zijn? En is tuinder zijn nu een vak of een levenswijze?

Dan heb je helaas de clue niet begrepen van het verhaal

Dat weet ik niet, ik ben nog niet zo oud. Ik weet wel dat in elke tijd er mensen zijn die zeggen dat het vroeger beter was, en dat je daar niets mee op schiet.

Het was zeker niet slechter, toch ??

Het was zeker niet slechter, toch ??

@Hans, dit klinkt wel heel erg alsof vroege alles beter was.....

Hoi Pieternel,

Zelf ben ik een tuinderszoon, mocht studeren van mijn ouders die hier hard voor gewerkt hebben, hobbymatig heb ik het bedrijf verder doorgezet omdat ik zag dat het zeer zou doen als mijn vader en moeder hadden moeten slopen. ik heb zelfs de glasopstanden vernieuwd maar op kleinere schaal, en heb de luxe om hobbymatig ermee bezig te zijn. Ik ben opgegroeid in de jaren ’70 / begin ’80 en heb gelukkig de romantiek, nostalgie en vooral de passie van het vak mogen ervaren. Op de veiling kende mijn vader iedereen, van koopman tot keurmeesters, tot de mensen van het fustlager. Het waren ook goede en slechte tijden maar deze kwamen meestal in één jaar, doordat de tuinders meerdere teelten hadden, een hoofdteelt met 1 of 2 voor/na teelten, het gaaf afwisseling. Tuinders gingen zelden failliet, natuurlijk waren er ook prutsers van tuinders bij, maar zelfs deze legde niet het loodje en kregen zelfs een berg centen mee bij onteigeningen en afbraakpremies van de overheid. Er was in het dorp een goede band onderling, tuinders hielpen elkaar uit wanneer ze het druk resp. minder druk hadden, de medewerkers waren vaak schoolgaande jeugd en huisvrouwen, of er was één vaste knecht voor het leven. Het was een toegevoegde waarde, het agrarische gebeuren. De betrokkenheid was enorm, de dorpsbewoners haalden hun champignons, aardappelen, bloemen, fruit, enz. bij de boeren en tuinders wat bij droeg aan het sociale leven en de inburgering van het agrarische in het burgerlijke. Alles is gaan veranderen in het verhaal, meerdere teelten werden 1 teelt, de steenwol, het werd groter, en vooral onpersoonlijker op de veiling, onderling met collega’s en in het dorp, het kunstlicht, de grote rookpluimen uit de TE’s, de polen enz. Ook dit en de negatieve settings/perikelen die ontstonden hebben vooral een negatieve beeldvorming voortgebracht, welke niet gecompenseerd is door onze zorgvuldige manier van biologisch telen. Alles staat op scherp gezet, er moet gescoord worden hoe dan ook, de druk is enorm. Prijzen worden niet meer bepaald door de romantiek van de veilingklok maar door de bittere hardheid van de multinationals. Dit alles merken kinderen als de beste, ze hebben er een neus voor en hebben al vroeg (meestal zelf) ontdekt dat deze wereld niet hun wereld zal gaan worden, laat staan geld verdienen.