Bruggen bouwen

Tekstgrootte minusminusplusplus

Jan Robben

Aardbeienteler

Jan Robben

Teler van smaakaardbeien en eigenaar StrawberryTree concept

23 jun 2009 - Bovenaan de kloof staan de tuinders zich te verdringen om hun producten bijna gratis over de rand te kunnen gooien.


Een anoniem telefoontje deze week: “Dit is een bericht. Er worden bij jullie aardbeien gestolen. Over de sloot is een brug gebouwd. Einde bericht”. Inderdaad, als je iets wilt bereiken waar je via de normale weg niet kunt komen, dan kun je bruggen bouwen. Door de sloot kan natuurlijk ook, maar dan krijg je natte voeten en moet je brandnetels overwinnen.

Zo staan aan de ene kant van een grote kloof ook de tuinders en aan de andere kant de consument. De kloof is het territorium van ‘de markt’, een haast ondoordringbaar woud, compleet met leeuwenkoningen die elkaar voortdurend naar het leven staan. Probeer je als eenling al lianenslingerend aan de overkant te komen dan kun je zomaar in een slangenkuil terechtkomen om vervolgens geheel verslonden te worden.

Gratis over de rand
Bovenaan de kloof staan de tuinders zich te verdringen om hun producten bijna gratis over de rand te kunnen gooien. Aangezien de roofdieren elkaar al kannibaliseren en ze deze niet zelf hoeven op te eten verkopen ze alle over de rand gegooide producten maar weer door.

Aan de andere kant van de kloof staan de gehaaste consumenten met hun winkelwagenmuntje in de aanslag klaar. Ze moeten maar afwachten wat er uit de kloof tevoorschijn komt. Hopelijk zijn het de mooie tomaten en de knapperige komkommers die ze laatst bij Kom in de Kas gezien hebben of tijdens de Libelle Zomerweek hebben geproefd. Jammer genoeg treffen ze deze kwaliteit vaak niet in de winkel aan. Zoals vaak te zien, heeft er vermoedelijk een stel apen mee zitten gooien.

Appeltje voor de dorst
Ondertussen staan de tuinders boven aan de kloof elkaar van de rand af te duwen. Gelukkig zijn er nog een aantal die in de vangnetten terechtkomen die door verschillende afzetorganisaties zijn gespannen. Daar kunnen ze nog een tijdje blijven spartelen, meestal op water en brood, dat wel. Als ze geluk hebben kunnen ze door de mazen van het vangnet nog wel eens een appeltje voor de dorst uit de boomtoppen plukken. Helaas worden de hoge boomtoppen ook steeds schaarser.

Inmiddels zijn er grote gaten in de vangnetten gekomen en tuimelen steeds meer tuinders de afgrond in. Sommige redden het omdat ze met een heel gebundeld clubje tegelijk in de kloof terecht komen. Als guerrillastrijders proberen de bundelaars het op te nemen tegen leeuwenkoningen. Ben benieuwd of ze het redden.

Nieuwe brug slaan
Wat zou het toch ideaal zijn als we een nieuwe brug zouden kunnen slaan tussen de tuinders aan de ene kant en de consument aan de andere kant. Over de bestaande ondoordringbare kloof heen. Mijlenver om de kloof heen rijden kan natuurlijk ook, maar dat is wellicht alleen interessant voor enkele avonturiers. Dat is een moeilijke weg, want er staan nergens richtingaanwijzers en de TomTom is er ook geregeld de weg kwijt.

Voor tuinders en consumenten, maar ook voor de schakels ertussen zou het beter zijn als er een nieuwe brug zou komen, investeren in hardware dus, op welke manier dan ook. Een nieuwe infrastructuur voor de verkoop van verse groenten en fruit, dat is wat er moet komen. Met zo kort mogelijke lijntjes van de teler naar de eindgebruiker.


4 Reacties

Het bruggetje is voor de kweker een weg van onbegrip. Laatst moest ik denken aan vroegere jaren dat mensen geen uitweg zagen en zich zelf op hingen in de kast. De discussie wat een kweker en wat een consument zoekt, kun je boekdelen over schrijven en bibliotheken vol maken. Geen consument en geen kweker wordt hier wijzer van. Het is een kwestie van overleven misschien. De markt heeft echt wel toekomst maar die is beperkt, waarbij de factor logistiek het belangrijkst gaat worden naar alle waarschijnlijkheid.
Mark en Logi - 23-06-09 21:26
C. Bone,

Excuus voor de moeilijk woorden. Als je me aangeeft welke dat waren, probeer ik het graag simpeler te zeggen.

Iemand die jullie taal spreekt, Aad van Dijk, stelde gisteren voor dat het misschien tijd is om een akker te huren en door de doordraai zichtbaar te maken die nodig is om prijsbederf te voorkomen.

Maar is dat echt het enige probleem? Zo ja, dan is de oplossing makkelijk: voortaan van alles een ton te weinig produceren. Richt daarvoor een centraal planningssysteem in en klaar is Kees.

Zou het echt zo simpel zijn? Ik geloof er niks van. In Almeria wordt toch ook tegen de klippen op geproduceerd? Niet onderscheidender, maar wel goedkoper. Daar zit de pijn voor Nederland, dat niet goedkoper kan, maar wellicht wel onderscheidender.

Jan is die weg gegaan, maar blijft - naar mijn overigens heel bescheiden mening - te klein. Ik zou echt eens nader kijken naar de weg van 'onderscheidend volume'. De andere weg kennen we al.
Bulk zal ook moeten. En fors goedkoper dan nu.
LNV's Munters vroeg zich gisteren af hoeveel kleine bedrijven de markt verdraagt. In bulk in ieder geval heel veel minder dan nu. De vervolgvraag die ook gesteld moet worden luidt: hoe groot is de bulkmaat waarop Nederland over 10 jaar nog kan concurreren met buitenlandse concurrenten? De maat van vandaag is immers morgen alweer ingehaald.

Voor ik verkeerd wordt verstaan: ik probeer juist mee te denken aan een levensvatbare Nederlandse boeren en tuinderseconomie.

dick veerman - foodlog.nl - 23-06-09 19:55
Jan klinkt niet, maar is cynisch en Dick, jij kunt het mooi vertelen, maar je gebruikt (te)veel moeilijke woorden!
Misschien moeten de producenten, in het algemeen, wat beter naar de consument luisteren en niet bovenmatig (te) veel produceren.

C. Bone - 23-06-09 16:47
Jan, je klinkt cynisch en dat begrijp ik.

Ik deed gisteren mee aan een debat over marge-opbouw in de keten bij het LEI. Eea omdat ik me de laatste maanden nogal fors heb uitgelaten over margevraagstukken in de keten.

Verbaasde me daar over het eenzijdige volumedenken dat leidt tot wat jij hierboven schetst. Krijn Poppe (zie http://kjpoppe.blogspot.com/2009/06/tussen-markt-en-marge.html) noemde mijn pleidooi voor meer diversiteit in kersen, aardbeien en komkommers 'manmoedig'. In de klik naar Poppe zeg ik iets over een MULTI ipv een MONOvolume strategie

Munters die daar was namens LNV leek een eenzijdige volumevisie te vertolken en stelde de vraag hoeveel kleine bedrijven de markt verdraagt.
De vraag is niettemin correct gesteld. Kleine bedrijven zullen nooit het volume kunnen maken dat tot een nette prijs voor consumenten leidt. Daarom moeten ze kiezen:
- die pioniersweg gaan (met als zeker risico dat ze het zonder TomTom moeten doen); hij is weinigen gegeven
- zorgen voor een beter product voor een nette prijs door er volume in te maken
- een betrouwbare handels- en verkooppartner die hun volume ondersteunt

Wat je vergeet in je betoog is dat kleintjes:
- of: heel goed moeten zijn in hun product en ook nog eens heel goede zakelijke pioniers moeten zijn ('an unlikely combination' heet dat in het Engels; met andere woorden 'een groot risico en beter afblijven dus)'
- groter moeten worden en betrouwbare grote partners moeten zoeken die hen niet laten vallen in lastiger weer (moeilijk voorstelbaar in de Nederlandse marktverhoudingen met een dominant AH dat de anderen, ondanks moedige pogingen van PLUS, kan dwingen die strategie te verlaten)
- zelf aan retail moeten gaan doen, maar dan ook heel snel professioneel tot volume moeten komen
(dat kan alleen met doorgewinterde retailers aan boord, anders gaat weer een andere vorm van scenario 1 in werking).

Meer smaken zijn er naar mijn bescheiden mening niet. Ik deel dus je eindoordeel, maar weet dat de realiteit waarschijnlijk een andere zal zijn. Het is te ver van het bed van de boer/tuinder/teler. Tenzij ... er nog voldoende strijdlust en creativiteit is onder een net voldoende grote groep mensen die het voortouw en het risico durven te nemen.
dick veerman - foodlog.nl - 23-06-09 16:05

Reageer op dit artikel

Naam + Bedrijf *
E-mailadres (wordt niet getoond) *
*
Reactie *
  Velden met een * zijn verplicht

 

Poll

De liberalisering van de energiemarkt is voor mij de afgelopen 10 jaar gunstig uitgepakt.

  • Eens, zonder vrije markt was het slechter geweest
  • Oneens, de keuzevrijheid valt tegen
  • Neutraal, wel gewend aan de voors en de tegens
Bekijk resultaten

Wilt u uw keuze toelichten? Reageer hier.

Weer meer...

half bewolkt met kans op een onweersbui

half bewolkt met kans op een onweersbui

13º - 29º