Aanbodsmarkt

Esther de Snoo

Chef redactie Groenten & Fruit Actueel

11 jun 2009 - ‘Het product wordt gewoon aangeboden en dan zien we wel.’ Met zo’n benadering geef je je lot wel gemakkelijk uit handen.

Gisteren berichtten degroentenenfruit.nl dat het areaal zomerteelt tomaat gaat verdubbelen. Komkommertelers zien zich genoodzaakt door virusdruk te kiezen voor een andere teelt. Daarbij hebben de komkommers tot nog toe zo weinig opgeleverd, dat het eveneens begrijpelijk is dat ze hun pijlen op een ander product richten. Maar ook in tomaat is het niet rooskleurig, wetende dat de prijs voor een kilo tros onder de 30 cent zakt deze week. Een dieptepunt. Veroorzaakt door een tegenvallende winkelvraag in de afgelopen tien dagen. Hierdoor hoopten voorraden zich op met als gevolg dat prijzen onderuit gingen.

De komkommertelers baseren hun keuze voor de switch naar tomaat op basis van ziektedruk, beschikbaarheid van plantmateriaal, uitrusting van de kas, personeel aan het werk kunnen houden, teeltplannen en kostenbesparing. Opmerking is dat de afzet blijkbaar geen enkele rol speelt in de keuze voor een bepaald product en teeltstrategie. Van de bronnen die ik gesproken heb –  teler, voorlichter, zaadfirma, handelshuis – wist niemand me te zeggen hoe het zit met de afzetmogelijkheden voor een zomerteelt tomaat. Het is de eigen beslissing van de teler en daar gaat verder niemand over. ‘De kas moet toch vol?’, was hoofdzakelijk de strekking van de antwoorden die ik kreeg op mijn vraag of er wel markt is voor – in dit geval - nog meer tomaat in de zomer.

Het houdt me danig bezig. Want is dit nu niet juist waar het allemaal om draait? Is dat niet de kern van het hele afzetprobleem? Strategische beslissingen over bijvoorbeeld uitbreiding of het wijzigen van teeltplannen worden genomen zonder dat er serieus wordt gekeken naar de afzetmogelijkheden. Een enkele tuinder – zo blijkt uit een belronde langs diverse afzetorganisaties – vraagt advies aan zijn verkoper, maar de meesten bellen alleen door dat er -  in dit geval - geen komkommers meer komen, maar tomaten.

Tuurlijk begrijp ik dat als je een bedrijf hebt dat dat moet blijven draaien en een teler moet blijven produceren. Dat veel bedrijven met hun rug tegen de muur staan, is eveneens een triest feit. De individuele vrijheid van ondernemers is heel belangrijk, maar wat is die nou precies waard als je aan het overleven bent? Zou een afzetorganisatie niet een grote rol moeten hebben bij dit soort strategische beslissingen? Zij zijn ten slotte de ogen en oren in de markt. De vraag is of een tuinder de handel die rol zou willen geven en anderzijds de handel die rol op zich zou willen nemen. De angst voor een verkeerde prognoses is zeer groot.

Een teler en een handelaar lieten weten dat het product toch altijd wel verkocht wordt door het desnoods gewoon in de markt te persen. ‘Het product wordt gewoon aangeboden en dan zien we wel.’ Met zo’n benadering geef je je lot wel gemakkelijk uit handen. De tuinbouw is ondanks diverse pogingen om meer vraaggericht te gaan produceren, toch nog steeds een typische aanbodsmarkt. Niets nieuws, maar feit is wel dat het blijkbaar niet meer werkt.