Werkend leren

Arie de Gelder

WUR Glastuinbouw

Onderzoek bij WUR Glastuinbouw

26 aug 2009 - Nieuwe technieken leiden tot een ander gewasbeeld, dat de teler niet bekend is, maar wel goed kan zijn voor de productie.

Fenotype = Genotype x Omgeving Die begrippen zijn bij mijn opleiding in Wageningen, aan wat toen de Landbouw Hogeschool heette, erin gepompt. Een veredelaar moet er altijd bewust van zijn dat uiterlijk de prestaties (fenotype) van een ras (genotype) sterk bepaald worden door de omgeving (milieu). Dat was vooral ingegeven vanuit de landbouw met zijn verschillende klimaten.  Ik moet de laatste weken daar geregeld denken als ik kijk naar hoe in verschillende proeven met tomaat met hetzelfde ras Capricia, allemaal op de Maxifort geënt, de gewassen eruit zien.

Verschillende gewasbeelden
In ‘ Gewasmanagement bij geconditioneerd telen’ een project bij Wageningen UR Glastuinbouw en gefinancierd door PT en LNV realiseren we heel verschillende temperatuurgradiënten in de kas, maar zien de gewassen er op het oog gelijk uit. De productieverschillen als gevolg van verschil in CO2  worden nu zichtbaar. In ontwikkeling is het belangrijkste verschil wat we nu zien dat de vruchtgrootte bij koeling van onderaf iets groter is dan bij koeling van bovenaf. De groei is meer vegetatief dan generatief, met royaal blad.

Als ik dan in de Sunergy kas bij het Informatie en DemoCentrum Kas als Energiebron kijk zie ik daar een totaal andere gewasstand, generatief met kleiner blad en grote vruchten. Bij het project Energie onder de Knie dat bij het Improvement Centre staat, zie ik een gewas in een evenwichtige balans tussen generatief en vegetatief.

Leren telen
Hetzelfde ras, maar met verschillende teeltwijze, geeft een verschillende ontwikkeling. Het buitenklimaat is identiek, want de kassen staan bijna tegen elkaar aan. Op een groot bedrijf zijn de afstanden binnen de kas groter. Het verschil komt door de installaties voor de kasklimaatregeling en hoe die worden gebruikt. Dat je moet leren telen met deze installaties wordt daarmee duidelijk geïllustreerd. Daarbij kun je in alle drie de situaties tevreden zijn over de ontwikkeling ook al ziet het gewas er anders uit. In de praktijk zie je deze ontwikkeling bij geconditioneerd telen ook. Als de teler vertrouwd raakt met zijn installatie en het effect daarvan op het gewas, is hij in staat een goed product te realiseren.

Van onderzoek naar praktijk
Wat deze verschillen ook laten zien is dat voor de invoering van nieuwe ontwikkelingen vanuit onderzoek in de praktijk een leertraject van meerdere jaren nodig is. Nieuwe technieken leiden tot een ander gewasbeeld, dat de teler niet bekend is, maar wel goed kan zijn voor de productie.

Met Energie onder de Knie hebben we dit jaar de eerste stappen gezet voor de effectuering van Het Nieuwe Telen. De resultaten zijn hoopvol. Het is een leertraject dat volgens mij een stevig vervolg moet krijgen om met elkaar te leren hoe uitgangsmateriaal en systeem worden gebruikt om een optimale productie te realiseren.