De kracht van lucht

Arie de Gelder

WUR Glastuinbouw

Onderzoek bij WUR Glastuinbouw

10 mrt 2009 - Bij de komkommers hebben we eind februari de anti-condensfolie eruit gehaald, want het gewas vertoonde duidelijk broeikoppen. Ondanks de actieve ontvochtiging was er onvoldoende transport van nutriënten naar de kop van het gewas.

Het was “breaking news” een vliegtuig dat neerstort bij Schiphol. We leven mee met de slachtoffers, hebben waardering voor de hulpverlening, vragen over de oorzaak. Ik verwonder me dan over het fenomeen vliegen. Een vliegtuig dat door de verschillen in luchtdruk onder en boven een vleugel in de lucht blijft. Daar zijn grote krachten mee gemoeid.

Luchtbeweging
Heel kleine verschillen in luchtdruk zijn de drijvende kracht achter transport processen in de kaslucht. In Energie onder de Knie – een project in het kader van Kas als Energiebron betaald door PT en LNV en uitgevoerd door Wageningen UR Glastuinbouw en het Improvement Centre – hebben we deze week vooral discussie over de luchtbeweging. Als de ramen dicht zijn, er geen warmtevraag is voor de verwarming en de zon niet uitbundig schijnt dan is de luchtbeweging minimaal. Een dood klimaat. Wat moet je dan doen?

Warmte gebruiken
Bij de komkommers hebben we eind februari de anti-condensfolie eruit gehaald, want het gewas vertoonde duidelijk broeikoppen. Ondanks de actieve ontvochtiging was er onvoldoende transport van nutriënten naar de kop van het gewas. Deze week hebben we besloten om wat warmte te geven met de groeibuis. Deze minimum buis gaat er met licht direct weer uit, maar voor  het gewas was deze actie nodig, ondanks het energie kost. Achteraf denk ik: was de installatie voor buitenlucht aanzuiging maar zo gemaakt dat we er in de kas de lucht langzaam mee konden laten bewegen. Of dat de oplossing is … ?
Vanmiddag hebben we bij de tomaat een vergelijkbare discussie.

Waar blijft de rook
Voordat de anti-condensfolie boven de komkommers eruit gehaald is hebben we de luchtbeweging in kaart gebracht door een rookproef. Daarbij brengen we een soort mist - rook -  in de kas en kijken hoe die zich verdeelt. Bij het inblazen van droge buitenlucht was mooi te zien dat de rook zich egaal door de kas verspreidde onder de folie. Boven de folie was met het oog geen rook te zien. Toch zien we aan de vochtigheid in de kas dat er vocht wordt afgevoerd. De vraag is dan waar blijft dit – of anders gezegd – waar blijft de rook?

Waakzaamheid geboden
Over de oorzaak van de vliegtuigramp is inmiddels een eerste analyse naar buiten gekomen. Een technisch mankement als directe aanleiding met dramatische gevolgen. Bij gebruik van de automatische piloot moet de menselijke piloot alert blijven. Zo ook in de kas. De klimaatcomputer regelt heel veel, maar telers moeten goed opletten om het doel te bereiken.