Artikel

'Fraise de France' verliest aan glans

0 82 Algemeen

Het areaal aardbeien in Frankrijk is in 25 jaar van 14 duizend hectare gedaald naar 3.650 hectare. Vooral de Spanjaarden zitten de Fransen in het vaarwater. Een impressie van de ontwikkelingen, de teeltgebieden, geteelde rassen en een versnipperde afzet.Door Philip LietenProefcentrum Hoogstraten

"Begin jaren tachtig stond in Frankrijk nog ruim 14 duizend hectare aardbeien. Maar de teelt kwam in een neerwaartse spiraal terecht door de grote import uit Spanje en Marokko. In 1994 stond er nog 5.700 hectare en nu nog 3.650 hectare, waarvan 80 procent in grote of kleine tunnels. In de afgelopen tien jaar verdubbelde ook de invoer van aardbeien in Frankrijk. De ongeveer 3 duizend Franse aardbeientelers zitten klem tussen goedkope import in het voorjaar uit Spanje (81.800 ton) en Marokko (17.400 ton) en de import in de zomer uit Belgie (6.700 ton ) en Duitsland (4.200 ton). Wel heeft Frankrijk haar export in maart en april kunnen uitbreiden tot 32.000 ton, onder meer naar Duitsland (11.000 ton), Italie (7.000 ton), Zwitserland (4.150 ton), Belgie (1.800 ton) en het Verenigd Koninkrijk (1.200 ton). Een aanzienlijk deel hiervan betreft doorvoer van Spaans product.Kenmerken teeltgebiedenDe 'Sud-Ouest' (Aguitaine) is het belangrijkste gebied met 1.440 hectare en een productie van 26.000 ton. Bekende productiegebieden zijn Vergt, Bergerac, Perigieux, d'Agen en Marmande. De productie van de rassen Gariguette en Ciflorette start al in maart, de hoofdmoot komt tussen 20 april en 20 juni. Gariguette vertegenwoordigt 35 procent van het areaal, Darselect 30 procent met de hoofdproductie in mei en juni.De 'Sud-Est' (Rhone, Mediterranee) produceert 10.000 ton, waarvan 41 procent Darselect en 14 procent Elsanta in de open lucht in de Rhone-Alpes. De doordrager Mara des Bois wordt geteeld van juni tot oktober. Gariguette en Pajaro (beide 8 procent) staan in tunnels en soms op substraat in de Languedoc en de Provence.Pays de Loire produceert 6.000 ton. Veel daarvan gaat richting Parijs. Er staan veel aardbeien in 4 of 5 meter brede tunnels. De productie loopt van half april tot begin juni met Gariguette (37 procent), Darselect (28 procent), Cireine (14 procent) en Cigaline (11 procent). De doordragers Cirafine, Diamante en Mara des Bois worden geoogst van juni tot november.Bretagne produceert 1500 ton. De substraatteelt is met name in deze regio sterk uitgebreid. Oude tomatenkassen zijn omgebouwd, voornamelijk voor een vroege teelt Gariguette (68 procent van het areaal); Cireine omvat 12 procent en Cirafine 11 procent. De zomerteelt bestaat uit doordragers of trayplanten Elsanta. In Nord-Pas-de-Calais, vlakbij de Belgische grens, wordt vooral in tunnels geteeld. Hoofdras is Elsanta voor de teelt mei/juni, gevolgd door de doordragers Mara des Bois en Anabelle.Groot rassenassortimentNaast selectie door de vermeerderingsbedrijven Darbonne (Darselect) en Marionnet (Mara des Bois) veredelt CIREF sinds 1997 (Ciflorette, Cireine, Cigaline).Bij de junidragers was begin jaren negentig 50 procent Elsanta. Vanaf 1995 liep het areaal daarvan terug, vanwege wortelziekten en bodemmoeheid. Daarbij kwam het koudegebrek tijdens de winterrust met als gevolg veel kleine, misvormde vruchten. Ten zuiden van de Loire heeft Darselect en ook een hele reeks Franse en Italiaanse rassen de plaats van Elsanta ingenomen. De voordelen van Darselect zijn vroegheid en hoge plukprestaties van 15 tot 18 kilo per uur in grondteelten.Het vroege ras voor de teelt in tunnels en onder glas is nog altijd Gariguette, het boegbeeld van 'Fraise de France'. Ciflorette, een halfvroeg ras met goede smaak, heeft het moeilijk om Gariguette te vervangen en naamsbekendheid te krijgen. De overige CIREF-rassen staan in heel Frankrijk. Cilady kleurt wat donker, de productie ligt rond 750 gram per plant. Cigaline staat hoofdzakelijk in Sologne en Saumurois. Het ras is 4 tot 5 dagen later dan Gariguette en kleiner van stuk. Cireine is bij warm weer slechter houdbaar en nogal gevoelig voor misvorming. Cifrance produceert rond 600 gram per plant en geeft vrij kleine, donkere vruchten. Daardoor is de plukprestatie aan de lage kant.In Lot-en-Garonne staat vrij veel Galante; een zeer productief ras met 6 kilo per vierkante meter op substraat. De vruchten zijn mooi conisch, maar met een kwetsbare vruchthuid. Galante is weinig gevoelig voor meeldauw en Botrytis.Mara des Bois belangrijkste doordragerMet 7 duizend ton is Mara des Bois de belangrijkste doordrager. De productie per hectare ligt rond 30 ton (oogstperiode eind mei tot begin oktober). De donkere kleur en typische smaak doen denken aan die van bosaardbeien. Andere doordragers in dit segment zijn Anabelle en Charlotte, die productiever zijn.Diamante omvat inmiddels 35 procent van het areaal doordragers. De vruchtvorm is mooi, de kleur glanzend oranje, maar de smaak is minder. Minpunten zijn de gevoeligheid voor Colletotrichum en het langzaam in productie komen. Wel is Diamante minder gevoelig voor meeldauw en is de plukprestatie hoog door het vruchtgewicht van 20 tot 25 gram.Versnipperde afzetDe afzet in Frankrijk is versnipperd. Veel gaat rechtstreeks naar de lokale handel en naar Rungis, de Parijse markt. Er zijn veel kleine veilingcooperaties. Over het algemeen worden plastic punnets van 250 of 500 gram verhandeld in houten kisten. Voor het keurmerk 'Fraise de France' moet het product aan bepaalde kwaliteitseisen voldoen. Alleen vruchten van Gariguette, Elsanta, Darselect en Ciflorette met een minimale doorsnede van 25 millimeter vallen hieronder. Ciflorette wordt in driehoekige doosjes afgezet in 3 kilo-dozen.Een bijzonder segment is IGP (Identification Geografique Protege), vergelijkbaar met onze streekproducten. In de klassieke aardbeien-streek Perigord staan nog veel aardbeien in de grond die worden afgezet onder de noemer IGP. Het aanbod bestaat voor 50 procent uit Darselect, Mara des Bois en Gariguette. Typisch zijn de lange smalle kartonnen dozen van 1 kilo met twee doosjes van 500 gram.KaderOpkomst substraatteeltIn 2002 stond in Frankrijk 188 hectare aardbeien op substraat. Dat is inmiddels 309 hectare, bijna 8,5 procent van het areaal. Redenen waarom telers kiezen voor de substraatteelt zijn bodemmoeheid, het verbod op methylbromide en het gebrek aan arbeidskrachten. Het substraat is meestal gefermenteerde boomschors (ecorce de pin), een Frans product dat goedkoper is dan geimporteerde kokos of veen. Steeds meer telers planten eind november/begin december de trayplanten. Het ras Gariguette haalt dan een middenprijs van 8 a 9 euro per kilo en een productie van 3 kilo per vierkante meter in de periode van begin maart tot in mei met nog een tweede oogst in juni van 1 tot 1,5 kilo.Standaard worden stellingen gebruikt met houten palen waarop V-vormige constructies van betonijzers met folie erin. Er staan 8 tot 10 planten per vierkante meter. Bij vroege teelten onder gestookt glas en folietunnels is nachtonderbrekende belichting met gloeilampen in januari/februari standaard voor voldoende strekking bij onvoldoende koude."

door Redactie GFActueel laatste update:23 dec 2008

reageer

Of registreer je om te kunnen reageren.